Konkordatoda Mühlet ve Alacaklıların Durumu

Geçici ve Kesin Mühlet

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.287, konkordato talebi üzerine mahkemenin belgelerin eksiksiz olması halinde geçici mühlet kararı vereceğini ve geçici konkordato komiseri görevlendireceğini düzenler. Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.

İİK m.289, geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa mahkemenin kesin mühlet vereceğini öngörür. Kesin mühlet, borçluya yeniden yapılanma için gerçek bir süre tanır.

Mühletin Alacaklılar Üzerindeki Etkisi

2004 sayılı İİK m.294, mühlet içinde borçlu aleyhine kural olarak hiçbir takip yapılamayacağını ve evvelce başlamış takiplerin duracağını düzenler. İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları da uygulanmaz.

Bu takip yasağı, borçlunun malvarlığının korunmasını ve alacaklılar arasında eşitliğin sağlanmasını amaçlar. Mühlet süresince zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.

Rehinli Alacaklılar ve İstisnalar

Takip yasağının önemli bir istisnası rehinli alacaklardır; rehinle temin edilmiş alacaklar için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir. Ancak bu takipte muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.

Sürecin işleyişi konkordato komiseri gözetiminde yürütülür ve gerektiğinde alacaklılar kurulu oluşturulur. Bazı imtiyazlı alacaklar bakımından da kanunda özel düzenlemeler bulunur.

Görevli ve Yetkili Mahkeme ile Başvuru

Konkordato talebinde görevli ve yetkili mahkeme, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.285 hükmünde belirlenmiştir. Buna göre iflasa tabi olanlar için borçlunun muamele merkezinin, iflasa tabi olmayanlar için ise yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi görevli ve yetkilidir. Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu tarafından talep edilebileceği gibi, iflas talebinde bulunabilecek alacaklı tarafından da istenebilir. Yetki kuralı kesin nitelikte olduğundan başvurunun doğru mahkemeye yapılması önem taşır.

Talebe eklenmesi gereken belgeler Kanunun m.286 hükmünde sayılmıştır. Bunlar arasında konkordato ön projesi, borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeler, alacaklıları ve alacak tutarlarını gösteren liste, projeye göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile iflas hâlinde elde edilebilecek muhtemel miktarı karşılaştıran tablo ve bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence veren rapor yer alır. Belgelerin eksiksiz sunulması, geçici mühlet kararının verilmesinin ön koşuludur. Eksiklikler tamamlanmadığında talep reddedilebileceğinden hazırlık aşamasına özen gösterilmelidir. Talep sırasında gider avansının yatırılması ve sunulan belgelerin güncel tarihli olması da aranan koşullar arasındadır.

Konkordato Projesinin Tasdiki ve Sonuçları

Kesin mühlet içinde komiser, alacaklıları toplantıya çağırır ve konkordato projesi alacaklıların oyuna sunulur. Kanunun m.302 hükmü, projenin kabulü için aranan çoğunlukları ve oylamanın usulünü düzenler; rehinli alacaklılar ile bazı imtiyazlı alacaklar bakımından özel esaslar geçerlidir. Komiser, oylama sonucunu ve borçlunun mali durumuna ilişkin değerlendirmesini gerekçeli bir raporla mahkemeye sunar. Mahkeme, tasdik talebini duruşma açarak inceler ve alacaklıların itirazlarını dinler. İnceleme, projenin gerçekleşme ihtimali ve alacaklıların menfaati üzerinde yoğunlaşır. Mahkeme gerektiğinde bilirkişi incelemesine başvurarak projenin mali gerçekliğini ayrıca denetleyebilir.

Konkordatonun tasdikine karar verilmesi hâlinde proje, kural olarak konkordatoya tabi bütün alacaklılar bakımından bağlayıcı hâle gelir; projeye olumsuz oy vermiş olan alacaklılar da bu sonuca katlanır. Mühlet kararından önce başlatılmış olan takipler düşer ve alacaklılar, alacaklarını yalnızca projede öngörülen şekil ve oranlarda talep edebilir. Rehinli alacaklar ile kanunda sayılan bazı alacaklar bakımından ise ayrı hükümler uygulanır. Tasdik talebinin reddi hâlinde ise koşulları varsa borçlunun iflasına karar verilebilir; bu nedenle sürecin sonucu her iki taraf için de belirleyicidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçici mühlet ne işe yarar?

2004 sayılı İİK m.287 uyarınca konkordato talebi üzerine verilir ve kesin mühletin sonuçlarını doğurarak borçlunun malvarlığını koruma altına alır.

Mühlet süresince takip yapılabilir mi?

Kural olarak hayır; İİK m.294 uyarınca borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz ve mevcut takipler durur.

Rehinli alacaklılar için istisna var mı?

Evet. Rehinle temin edilen alacaklar için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya sürdürülebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz.