Marka İtirazında Kullanım İspatı Talebi

Kullanım İspatı Talebi

Başvurunun yayınına itiraz edilmesi hâlinde başvuru sahibi, itiraz gerekçesi markanın başvuru veya rüçhan tarihinde en az beş yıldır tescilli olması koşuluyla, bu markanın ciddi biçimde kullanıldığına dair delil sunulmasını talep edebilir (SMK m.19/2).

Bu düzenleme, uzun süredir kullanılmayan markalara dayanılarak yeni başvuruların engellenmesini önlemeyi amaçlar.

İspatın Kapsamı

İtiraz sahibi, markasını itiraza konu mal ve hizmetler bakımından, ilgili beş yıllık dönemde Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını ya da kullanmamaya ilişkin haklı sebeplerini ispatlamalıdır.

Kullanımın ciddi olması; markanın piyasada gerçek ve etkin biçimde, göstermelik olmayacak şekilde kullanılmasını ifade eder. Faturalar, tanıtımlar ve satış belgeleri delil oluşturur.

Sonuçlar

İtiraz sahibi kullanımı ispatlayamazsa, itiraz bu marka yönünden reddedilir. Kullanım yalnızca bazı mal ve hizmetler için ispatlanırsa, itiraz incelemesi yalnızca o mal ve hizmetlerle sınırlı yürütülür.

Bu nedenle itiraz sahiplerinin, dayandıkları markaya ilişkin kullanım delillerini düzenli biçimde saklaması ve sunması önemlidir.

Kurum Kararına Karşı Dava Yolu

Kullanım ispatı talebi üzerine varılan sonuç, itiraz incelemesinin sonucuyla birlikte Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından açıklanır. Kurumun kararına karşı, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz yolu tüketildikten sonra yargı yoluna başvurulabilir. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Kurumun bu Kanun hükümlerine göre aldığı kararlara karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir. Dava süresinin hesaplanması bakımından kararın usulüne uygun biçimde bildirilmiş olması aranır; eksik ya da hatalı bildirim, sürenin işlemesini etkileyebilir.

Dava, Kurul kararının hukuka aykırılığı iddiasına dayanır ve idari işlemin iptali sonucunu hedefler. Yargılamada, Kurum önünde sunulan deliller ile bunların değerlendirilme biçimi incelenir; bu nedenle idari aşamada eksik bırakılan hususların dava aşamasında telafisi her zaman mümkün olmaz. Davanın Kurum ile birlikte lehine karar verilen tarafa da yöneltilmesi gerekir. Kararın bildirim tarihi dava süresinin başlangıcını belirlediğinden, tebliğ evrakının saklanması ve sürenin dikkatle hesaplanması önem taşır. Mahkeme, Kurul kararını hukuka aykırı bulursa iptal eder; kural olarak Kurumun yerine geçerek yeni bir idari karar oluşturmaz.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En sık rastlanan hata, kullanım ispatı talebinin süresinde ve açık biçimde ileri sürülmemesidir. Talep, itiraza karşı görüş aşamasında ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde dile getirilmelidir; genel savunma cümleleri arasında geçen ifadeler talep olarak değerlendirilmeyebilir. İtiraz sahibi bakımından ise en yaygın eksiklik, sunulan delillerin tarih taşımaması ve itiraza konu mal ya da hizmetlerle bağlantısının kurulmamasıdır. Tarihsiz kataloglar ve şirket içi yazışmalar tek başına yeterli görülmez. Ayrıca talebin, itiraza dayanak gösterilen her marka bakımından ayrı ayrı belirtilmesi gerekir; birden çok markaya dayanılan itirazlarda bu ayrım gözden kaçırılmaktadır.

Bir diğer hata, delillerin markanın tescil edildiği biçimden ayırt edici karakterini değiştirecek ölçüde farklı bir görünümle kullanıldığını göstermesidir. Logonun, renk düzeninin veya ibarenin esaslı biçimde değiştirilmiş hâli, tescilli markanın kullanımı sayılmayabilir. Ayrıca kullanımın Türkiye'de gerçekleştiğinin ortaya konması gerekir; yalnızca yurt dışı satışlara ilişkin belgeler kural olarak yeterli olmaz. Fatura, satış noktası bilgisi, tanıtım harcaması ve pazar verilerinin bir arada sunulması değerlendirmeyi güçlendirir. Delillerin düzenli bir dizin eşliğinde ve okunabilir biçimde sunulması da inceleme sonucunu etkiler; dağınık ve tarihsiz belge yığınları değerlendirmeyi güçleştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

İtiraz edilen markanın kullanımı her zaman istenebilir mi?

Hayır. Yalnızca itiraz gerekçesi marka, başvuru veya rüçhan tarihinde en az beş yıldır tescilliyse kullanım ispatı istenebilir.

Kullanım ispatlanamazsa ne olur?

İtiraz, ilgili marka yönünden reddedilir. Kullanım yalnızca bazı mal/hizmetlerde ispatlanırsa itiraz yalnızca onlarla sınırlı incelenir.

Kullanımı nasıl ispatlarım?

Faturalar, tanıtım ve reklam belgeleri, satış kayıtları gibi markanın piyasada ciddi kullanıldığını gösteren deliller sunulur.