İcra Takibinde Yetki İtirazı

Yetkili İcra Dairesi

İcra takibinde yetki, kural olarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına göre belirlenir (İİK m.50). Genel yetkili yer borçlunun yerleşim yeri; sözleşmeden doğan borçlarda ayrıca sözleşmenin ifa yeri icra dairesi de yetkilidir.

Taraflar geçerli bir yetki sözleşmesi yapmışsa, kararlaştırılan yer icra dairesi de yetkili olabilir; ancak tüketici işlemlerinde yetki sözleşmeleri sınırlıdır.

Yetki İtirazının İleri Sürülmesi

Borçlu, yetkiye itirazını ödeme emrine itirazla birlikte ve açıkça yetkili icra dairesini göstererek yapmalıdır. Yetki itirazı, esasa itirazla birlikte icra mahkemesinde incelenir.

Yetki itirazı süresinde ve usulüne uygun yapılmazsa, takip yapılan icra dairesi yetkili hâle gelebilir; bu nedenle itirazın doğru biçimde ileri sürülmesi önemlidir.

İnceleme ve Sonuç

İcra mahkemesi yetki itirazını inceler; itiraz haklı görülürse takip, yetkili icra dairesine gönderilir veya yetkisizlik sonucu doğar. Haksız görülürse takip kaldığı yerden sürer.

Yetki itirazı yalnızca yer yetkisine ilişkindir; borcun esasına yönelik itirazlarla karıştırılmamalıdır. İkisi birlikte ileri sürülebilir.

İtiraz Süresi ve Şekli

Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takiplerde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir; kambiyo senetlerine özgü takiplerde bu süre beş gündür. Süreler kesin niteliktedir ve tatil günleri süreye dâhildir. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı olarak veya sözlü biçimde tutanağa geçirilmek suretiyle yapılır. Yetki itirazının, esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı süre içinde ileri sürülmesi zorunludur. İtirazın süresinde yapılıp yapılmadığı ödeme emrinin tebliğ tarihine göre belirlendiğinden, tebligatın usulüne uygunluğu ayrıca denetlenmelidir; usulsüz tebligatta süre öğrenme tarihinden işler.

Yetkiye itiraz eden borçlunun, yalnızca takibin yetkisiz dairede yapıldığını belirtmesi yeterli değildir; hangi icra dairesinin yetkili olduğunu da açıkça göstermesi gerekir. Yetkili daire gösterilmezse itiraz yapılmamış sayılır ve takip bulunduğu yerde sürer. İtiraz dilekçesinde birden fazla yer gösterilmesi de sakıncalıdır; tereddüde yol açmayacak biçimde tek bir yer belirtilmelidir. İtirazın süresinde yapıldığının ispatı için havale tarihini taşıyan bir örnek mutlaka saklanmalıdır. Ayrıca vekil aracılığıyla yapılan itirazlarda vekâletnamenin dosyaya sunulması gerekir; eksiklik giderilmezse itiraz geçerli biçimde yapılmamış sayılabilir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hata, yalnızca yetkiye itiraz edilip borca ve imzaya itirazın unutulmasıdır. Yetki itirazı takibi durdurur; ancak yetkisizlik sonucunda takip yetkili dairede kaldığı yerden devam ettiğinden, borç tartışmasız hâle gelebilir. Bu nedenle yetki itirazının yanında borcun bulunmadığına, ödendiğine veya zamanaşımına uğradığına ilişkin itirazların da açıkça ve ayrı ayrı bildirilmesi gerekir. Aksi hâlde bu itirazların sonradan ileri sürülmesi mümkün olmaz. Ayrıca yetkisizlik sonucunda dosyanın yetkili icra dairesine gönderilebilmesi için gerekli talebin ve giderin süresinde karşılanması gerekir.

Bir diğer hata, itirazın icra dairesi yerine doğrudan icra mahkemesine yapılmasıdır; itiraz mercii ödeme emrini gönderen icra dairesidir. İtiraz üzerine duran takip için alacaklının icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılmasını istemesi gerekir. Ayrıca sözleşmedeki yetki kaydına dayanılırken, bu kaydın yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri bakımından geçerli olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Tüketici işlemlerinde kararlaştırılan yetki kayıtları tüketici aleyhine sonuç doğurmaz. Alacaklının itirazın kaldırılması için başvurabileceği süre sınırlı olduğundan, itiraz tarihinin ve tebliğ belgelerinin taraflarca yakından izlenmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra takibi hangi yerde açılır?

Kural olarak borçlunun yerleşim yeri; sözleşmeden doğan borçlarda ayrıca ifa yeri icra dairesi de yetkilidir.

Yetki itirazını nasıl yaparım?

Ödeme emrine itirazla birlikte, yetkili icra dairesini de göstererek yetki itirazında bulunmanız gerekir.

Yetki itirazı yapmazsam ne olur?

Süresinde ve usulüne uygun yetki itirazı yapılmazsa, takip yapılan icra dairesi yetkili hâle gelebilir.