Borca ve İmzaya İtiraz

İlamsız Takipte İtiraz

İlamsız icra takibinde borçluya ödeme emri gönderilir. Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m.62). Süresinde yapılan itiraz, kural olarak takibi durdurur.

İtiraz, borcun esasına (borca itiraz) veya senetteki imzaya (imzaya itiraz) yönelik olabilir.

Borca İtiraz ve İmzaya İtiraz

Borca itirazda borçlu, borcun mevcut olmadığını, ödendiğini veya zamanaşımına uğradığını ileri sürer. İmzaya itirazda ise borçlu, takibe konu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını açıkça bildirmek zorundadır; aksi hâlde imzayı kabul etmiş sayılır.

İtirazın türü, sonraki süreçte izlenecek yolu belirler.

İtirazın Sonuçları

İtiraz üzerine duran takibe devam edebilmek için alacaklı, itirazın iptali davası açabilir veya elindeki belgeye göre itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden isteyebilir. Haksız itiraz hâlinde icra inkâr tazminatı gündeme gelebilir.

Sürelerin doğru hesaplanması, hak kaybını önlemek açısından önemlidir.

Görevli Merci ve Başvuru Süreleri

İtiraz üzerine duran takibe devam edebilmek için alacaklının izleyeceği iki yol vardır ve her ikisinin süresi farklıdır. Elinde imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış bir borç ikrarı yahut resmî makamların usulüne uygun düzenlediği belge bulunan alacaklı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.68 uyarınca itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu süre içinde talepte bulunulmazsa aynı alacak için yeniden ilamsız takip yapılamaz. Adi senetteki imzaya itiraz hâlinde ise aynı Kanun m.68/a uyarınca itirazın geçici kaldırılması istenir.

Alacaklı isterse itirazın iptali davası açabilir. Bu dava, Kanunun m.67 hükmü gereğince itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır. Görevli mahkeme, alacağın niteliğine göre asliye hukuk, sulh hukuk, iş veya asliye ticaret mahkemesi olabilir; işçilik ve ticari para alacaklarında dava öncesi arabuluculuk dava şartıdır. Davanın kabulü hâlinde borçlu, itirazında haksız bulunursa talep üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir. Alacaklının haksız çıkması hâlinde ise benzer bir tazminat borçlu lehine hükmolunabilir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En ağır sonuç doğuran hata, senetteki imzanın reddedildiğinin itiraz dilekçesinde ayrıca ve açıkça belirtilmemesidir. Kanunun m.62 hükmüne göre imza açıkça reddedilmezse borçlu, icra takibi bakımından senetteki imzayı kabul etmiş sayılır ve sonradan imza itirazı ileri sürülemez. Benzer biçimde, borcun yalnızca bir kısmına itiraz eden borçlunun itiraz ettiği kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermesi gerekir; bu yapılmazsa itiraz hiç yapılmamış sayılır ve takip tüm alacak yönünden kesinleşir. Bu nedenle itiraz dilekçesi hazırlanırken senedin aslı ile takip dosyasındaki dayanak belgeler birlikte incelenmelidir.

İkinci sık hata, itirazın yanlış mercie yöneltilmesidir. Ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine bildirilir; icra mahkemesine yapılan başvurular süre kaybına yol açabilir. Zamanaşımı, yetki ve borcun ödendiği yönündeki savunmaların itiraz dilekçesinde hiç dile getirilmemesi de sonraki aşamada bu iddiaların dinlenmesini zorlaştırır. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmemesi ise sürenin hiç başlamadığı hâllerde bile borçlunun hak kaybına uğramasına neden olur. Tebliğ tarihi, itiraz süresinin hesabında ilk kontrol edilmesi gereken unsurdur.

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme emrine itiraz süresi nedir?

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir.

Borca itiraz takibi durdurur mu?

Evet. Süresinde yapılan itiraz kural olarak takibi durdurur; alacaklı devam için itirazın iptali veya kaldırılması yoluna gider.

İmzaya itiraz nasıl yapılır?

Borçlu, senetteki imzanın kendisine ait olmadığını açıkça bildirmelidir; aksi hâlde imzayı kabul etmiş sayılır.