Anonim Şirkette Genel Kurul Çağrısı ve Gündem

Çağrıya Yetkili Organ

Genel kurul, süresi dolmuş olsa bile yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.410). Yönetim kurulunun devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkân bulunmaması veya mevcut olmaması hâlinde, mahkeme izniyle tek bir pay sahibi de genel kurulu toplantıya çağırabilir.

Tasfiye hâlindeki şirketlerde tasfiye memurları da görevleriyle ilgili konular için genel kurulu toplantıya çağırabilir. Çağrının yetkili organca yapılmaması, alınan kararların geçersizliği sonucunu doğurabilir.

Gündem, İlan ve Davet

Genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla çağrılır. Çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç en az iki hafta önce yapılır (TTK m.414).

Toplantıya çağrının gündemi de içermesi gerekir. Gündemde bulunmayan konular genel kurulda görüşülüp karara bağlanamaz; ancak kanunda öngörülen istisnalar ile pay sahiplerinin tamamının hazır bulunduğu hâller saklıdır.

Azlık Hakkı ve Çağrısız Genel Kurul

Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri (azlık), gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmasını veya gündeme madde eklenmesini isteyebilir (TTK m.411).

Bütün pay sahipleri veya temsilcileri, aralarından biri itirazda bulunmadığı takdirde, çağrı usulüne uyulmaksızın genel kurul olarak toplanabilir ve karar alabilir (TTK m.416). Bu toplantıda kararların geçerliliği, toplantı boyunca bu nisabın korunmasına bağlıdır.

Çağrı Usulüne Aykırılık ve İptal Davası

Çağrı usulüne aykırılık, alınan genel kurul kararlarının iptalini gerektirebilecek bir sakatlık oluşturur. Türk Ticaret Kanunu'nun 445. maddesi uyarınca kanuna, esas sözleşmeye ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı kararlar aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Davayı açabilecek kişiler 446. maddede sayılmıştır; çağrının usulsüz yapıldığını ileri süren pay sahipleri de bu kapsamdadır. Kararın iptaline hükmedilmesi hâlinde sonuç, dava açmamış pay sahiplerini de kapsayacak biçimde herkes bakımından geçerli olur.

Sakatlığın ağırlığı arttıkça yaptırım da değişir. Çağrının hiç yapılmaması ya da yetkisiz kişilerce yapılması gibi hâllerde, kararın yokluğu veya 447. madde çerçevesinde butlanı gündeme gelebilir; butlan iddiası süreye bağlı değildir. Mahkeme, 448. madde uyarınca davanın açıldığını ve duruşma gününü usulüne uygun biçimde ilan eder ve şirketin internet sitesine koyar. Üç aylık hak düşürücü süre dolmadan duruşmaya başlanamaz; birden fazla iptal davası açılmışsa davalar birleştirilerek görülür. Şirketin istemi üzerine davacılardan teminat istenebilir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hata, gündemin yeterince açık ve belirli biçimde düzenlenmemesidir. Genel ifadelerle kaleme alınan gündem maddeleri, pay sahiplerinin toplantıya hazırlıklı katılmasını engellediğinden karara sakatlık taşır. Bir diğer hata, ilan ile toplantı arasındaki asgari sürenin hesabında ilan ve toplantı günlerinin süreye dâhil edilmesidir; oysa bu günler hesaba katılmaz. Ayrıca finansal tabloların, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporunun ve denetçi raporlarının toplantıdan önce pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulmaması da itiraza konu edilmektedir.

Çağrının yalnızca tek bir mecrada yapılması da sık rastlanan bir eksikliktir; esas sözleşmede öngörülen şekil, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı ve internet sitesi yükümlülüğü birlikte değerlendirilmelidir. Pay defterine kayıtlı pay sahiplerine iadeli taahhütlü mektup gönderilmesinin ihmal edilmesi de tartışma yaratır. Toplantıda gündeme bağlılık ilkesinin aşılarak gündemde bulunmayan konuların karara bağlanması, kanunda öngörülen istisnalar ve tüm pay sahiplerinin hazır bulunduğu hâller dışında geçersizlik sebebidir. Hazır bulunanlar listesinin usulüne uygun düzenlenmesi de aynı ölçüde önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Genel kurulu kim toplantıya çağırır?

Kural olarak yönetim kurulu çağırır; belirli koşullarda mahkeme izniyle tek pay sahibi veya tasfiye memurları da çağırabilir (TTK m.410).

Azlık pay sahipleri genel kurulun toplanmasını isteyebilir mi?

Sermayenin en az onda birini (halka açık şirkette yirmide birini) temsil eden pay sahipleri, sebep ve gündem belirterek toplantı çağrısı veya gündeme madde eklenmesini isteyebilir (TTK m.411).

Çağrı yapılmadan genel kurul toplanabilir mi?

Bütün pay sahipleri veya temsilcileri hazır bulunur ve hiçbiri itiraz etmezse, çağrısız genel kurul yapılabilir (TTK m.416).