Yağma (Gasp) Suçu

Yağma (Gasp) Suçu Nedir?

Yağma, halk arasında gasp olarak bilinen, bir malın cebir veya tehdit kullanılarak alınmasıyla oluşan suçtur (TCK m.148). Mağdurun veya bir başkasının, malını teslime ya da alınmasına ses çıkarmamaya zorlanması suçun temelini oluşturur.

Yağma, mala karşı işlenen suçların en ağırlarından biridir; çünkü hem malvarlığını hem de kişi özgürlüğü ve vücut bütünlüğünü hedef alır.

Hırsızlıktan Farkı

Yağmayı hırsızlıktan ayıran temel unsur, cebir veya tehdidin varlığıdır. Hırsızlıkta mal, mağdurun rızası ve haberi olmadan alınırken; yağmada mal, cebir veya tehditle, mağdurun iradesi kırılarak alınır.

Bu nedenle yağma, hırsızlığa göre çok daha ağır cezayı gerektirir.

Cezası ve Nitelikli Hâller

Yağma suçunun temel hâli altı yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Suçun silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte, gece vaktinde ya da yol kesmek suretiyle veya konutta, işyerinde ve bunların eklentilerinde işlenmesi gibi nitelikli hâllerde ceza on yıldan on beş yıla kadar belirlenir (TCK m.149).

Yağmanın daha az cezayı gerektiren hâlleri de kanunda düzenlenmiştir (TCK m.150).

Soruşturma, Kovuşturma ve Görevli Mahkeme

Yağma suçu şikâyete bağlı değildir; öğrenilmesiyle birlikte Cumhuriyet savcılığınca resen soruşturulur ve şikâyetten vazgeçme kovuşturmayı sona erdirmez. Suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alındığında kovuşturma, ağır ceza mahkemesinde yapılır (5235 sayılı Kanun m.12). Yetkili mahkeme kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir (CMK m.12). Ağır ceza mahkemesinde yargılanan sanığın müdafi yardımından yararlanması bakımından da özel güvenceler öngörülmüştür. Soruşturma aşamasında mağdur ve tanık beyanları, kamera kayıtları, iletişim verileri ile olay yeri incelemesi başlıca delil kaynaklarıdır. Teşhis işlemleri de usulüne uygun yapılmalıdır.

Yağma, tutuklama nedeni varsayılabilen suçlar arasında sayıldığından soruşturma aşamasında koruma tedbirlerine sık başvurulur (CMK m.100). Bununla birlikte tutuklama, ölçülülük ilkesine ve somut delil durumuna bağlıdır. Dava zamanaşımı süresi, kanunda öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir (TCK m.66). Mağdurun uğradığı zararın giderilmesine ilişkin talepler ceza yargılamasında doğrudan hüküm altına alınmaz; bu talepler ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davasına konu edilir. Yağma, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almadığından bu yola başvurulamaz. Suçun mağdurunun şikâyetten vazgeçmesi de kovuşturmanın düşmesi sonucunu doğurmaz.

Etkin Pişmanlık ve Suçun Özel Görünüş Biçimleri

Malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlık, yağma bakımından da uygulanır. Failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme yahut tazmin yoluyla tamamen gidermesi hâlinde cezada indirim yapılır (TCK m.168). İndirimin oranı, pişmanlığın kovuşturma başlamadan önce mi yoksa hükümden önce mi gösterildiğine göre değişir. Kısmi geri verme hâlinde indirimden yararlanabilmek ise mağdurun rızasının bulunmasına bağlıdır. Etkin pişmanlığın hangi aşamada gerçekleştiği ve giderilen zararın kapsamı dosyada ayrıca belirlenir. Zararın tamamen giderilmediği hâllerde indirim uygulanmayabilir.

Suçun özel görünüş biçimleri de sonucu etkiler. Cebir veya tehdit kullanılmasına rağmen malın alınamaması hâlinde teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza, meydana gelen zarar ile tehlikenin ağırlığına göre indirilir (TCK m.35). Buna karşılık zincirleme suç hükümleri yağma bakımından uygulanmaz; aynı mağdura karşı değişik zamanlarda işlenen fiiller ayrı ayrı suç oluşturur (TCK m.43). Suçun birden fazla kişiyle birlikte işlenmesi ise hem iştirak hem de nitelikli hâl bakımından değerlendirilir. Suça sürüklenen çocuklar bakımından yaş gruplarına göre ceza indirimi uygulanır ve yargılama çocuk ağır ceza mahkemesinde yapılır. Bu dosyalarda sosyal inceleme raporu da alınır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yağma ile hırsızlık farkı nedir?

Yağmada mal cebir veya tehditle, mağdurun iradesi kırılarak alınır; hırsızlıkta ise rıza ve haber olmadan alınır. Yağma çok daha ağır cezayı gerektirir.

Yağma suçunun cezası nedir?

Temel hâli altı yıldan on yıla kadar hapistir; nitelikli hâllerde on-on beş yıla çıkar.

Telefonu zorla almak yağma mı?

Cebir veya tehdit kullanılarak alınmışsa yağma suçu oluşur.