Limited Şirkette Pay Devri

Limited Şirkette Pay Devri

Limited şirkette esas sermaye payı, kanunda ve esas sözleşmede öngörülen koşullara uyularak devredilebilir (TTK m.595). Pay devri, ortaklık sıfatının başka bir kişiye geçmesini sağlar.

Devir işlemi, hem devreden hem devralan hem de şirket bakımından sonuç doğuran çok aşamalı bir süreçtir.

Devrin Şekli ve Onayı

Pay devri için yazılı bir devir sözleşmesi yapılması ve tarafların imzalarının noterce onaylanması gerekir. Kural olarak devrin geçerliliği, genel kurulun onayına bağlıdır; ancak esas sözleşme bu onayı kaldırabilir veya farklı koşullar öngörebilir (TTK m.595).

Onay alınmadan yapılan devir, şirkete karşı hüküm ifade etmeyebilir.

Pay Defteri ve Tescil

Devrin tamamlanması için işlemin şirketin pay defterine kaydedilmesi gerekir. Ayrıca pay devri, ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Bu işlemler, devrin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi açısından önemlidir.

Sürecin eksiksiz yürütülmesi, ileride doğabilecek ortaklık uyuşmazlıklarını önler.

Genel Kurul Onayı ve Devrin Sınırlanması

Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için genel kurulun onayı aranır. Genel kurul, sebep göstermeksizin onay vermeyi reddedebilir; bu sonuç, limited şirketin kişisel unsurlar taşıyan yapısından kaynaklanır. Onay talebinin kanunda öngörülen süre içinde karara bağlanmaması hâlinde onayın verilmiş sayılacağı da düzenlenmiştir (TTK m.595). Bu nedenle devir başvurusunun tarihi ve şirkete ulaştığı an, ispat bakımından kayıt altına alınmalıdır. Onay konusunun genel kurul gündemine usulüne uygun biçimde alınması ve toplantı tutanağında açıkça gösterilmesi gerekir. Devir sözleşmesinde bedel, ödeme koşulları ve devir tarihi belirtilmelidir.

Şirket sözleşmesiyle payın devri tümüyle yasaklanabilir veya ek koşullara bağlanabilir. Devrin yasaklandığı hâllerde ortağın şirkette kalmaya zorlanması sonucunu doğuran durumlar için haklı sebeple çıkma yolu öngörülmüştür; her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (TTK m.638). Ayrıca sözleşmede önalım, önerilme veya alım hakları kararlaştırılmışsa devir, bu hakların kullanılmasına ilişkin usule uyulmadan sonuç doğurmaz. Miras, eşler arasındaki mal rejimi ve cebri icra yoluyla gerçekleşen geçişler bakımından ise kanunda ayrı bir düzen öngörülmüştür. Bu hâllerde devrin koşulları farklı değerlendirilir.

Devrin Sonuçları ve Kamu Borçlarından Sorumluluk

Pay devrinin en çok gözden kaçan sonucu, kamu alacaklarına ilişkin sorumluluktur. Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumludur. Payını devreden ortak ile devralan, devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulur (6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.35). Bu nedenle devirden önce şirketin vergi ve prim borçlarının incelenmesi büyük önem taşır. Devralan ortağın, şirketin geçmiş dönem vergi ve prim yükümlülüklerine ilişkin durumu devir öncesi bir inceleme raporuyla belgelendirmesi ileride doğacak talepler bakımından koruyucu olur.

Devirden doğan uyuşmazlıklar ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4, m.5). Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda ise arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Şirketin pay defterine kaydı haksız biçimde reddetmesi, genel kurul kararının iptali veya devrin geçersizliğinin tespiti gibi talepler de bu mahkemede ileri sürülür. Tescil ve ilan işlemleri ise ticaret sicili müdürlüğü nezdinde yürütülür. Pay devrinin ticaret siciline tescili kural olarak açıklayıcı nitelikte kabul edilir; buna karşılık devrin şirkete karşı ileri sürülebilmesi pay defterine kayda bağlıdır. Kayıt talebi yazılı yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Limited şirkette pay nasıl devredilir?

Yazılı ve imzaları noterce onaylı devir sözleşmesiyle; kural olarak genel kurul onayı, pay defterine kayıt ve sicile tescil ile tamamlanır.

Pay devri için genel kurul onayı şart mı?

Kural olarak gereklidir; ancak esas sözleşme bu onayı kaldırabilir veya farklı koşullar öngörebilir.

Devir ne zaman üçüncü kişilere karşı geçerli olur?

Pay defterine kayıt ve ticaret siciline tescil-ilan, devrin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlar.