Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

Bu suç, kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güvenliğini tehlikeye sokacak biçimde davranılmasıyla oluşur (TCK m.179). Örneğin aracı, kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlike doğuracak şekilde sevk ve idare etmek bu kapsamdadır.

Suçun oluşması için somut bir tehlikenin doğması yeterli olup, ayrıca bir zararın gerçekleşmesi şart değildir.

Alkol veya Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma

Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle güvenli araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi de bu suçtan cezalandırılır (TCK m.179/3). Bu hâl, trafik güvenliği bakımından özel olarak yaptırıma bağlanmıştır.

İdari yaptırımlar (sürücü belgesine el koyma gibi) ayrıca uygulanabilir.

Cezası

Suçun temel hâli hapis cezasını gerektirir. Alkol veya uyuşturucu etkisinde güvenli kullanamayacak hâlde araç kullanma hâli de ayrıca cezalandırılır. Cezanın belirlenmesinde tehlikenin niteliği ve somut koşullar dikkate alınır.

Trafik kazasıyla sonuçlanan olaylarda ayrıca taksirle yaralama veya öldürme suçları gündeme gelebilir.

Görevli Mahkeme ve Yargılama Süreci

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda yargılama kural olarak asliye ceza mahkemesinde yapılır. Yetkili mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemesidir (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.12). Soruşturma; kolluk tutanakları, olay yeri tespitleri ve varsa ölçüm raporları üzerinden Cumhuriyet başsavcılığınca yürütülür. Suç şikâyete bağlı olmadığından soruşturma resen başlatılır ve şikâyetten vazgeçme sürecin sona ermesini sağlamaz. Bu yönüyle uzlaştırma kapsamındaki suçlardan ayrılır. Tehlikenin somut biçimde doğup doğmadığı, tanık beyanları ve kamera kayıtları gibi delillerle birlikte değerlendirilir.

Yargılama sonunda koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir; bu kurum, sanığın denetim süresi boyunca yükümlülüklere uyması hâlinde hükmün hukuki sonuç doğurmamasını sağlar (5271 sayılı Kanun m.231). Kararlara karşı istinaf yoluna başvurulması mümkündür. Ölçüme ilişkin tutanakların usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, cihazın kalibrasyon kayıtları ve varsa kan tahlili sonuçları savunmanın temel dayanaklarını oluşturur. Ayrıca sürücünün savunmasında, aracın teknik durumu ve yol koşulları gibi olayın oluşumuna etki eden unsurların da açıklanması yerinde olur.

İdari Yaptırımlarla İlişkisi

Ceza yargılamasından bağımsız olarak, trafik mevzuatı kapsamında idari yaptırımlar da uygulanır. Alkollü araç kullanma hâlinde sürücü belgesinin geri alınması ve idari para cezası öngörülmüş; fiilin tekrarı hâlinde geri alma süreleri ağırlaştırılmıştır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48). Bu yaptırımlar kolluk tarafından olay yerinde uygulanır ve ceza soruşturmasının sonucunu beklemez. İki sürecin ayrı yürümesi, aynı olayda farklı zamanlarda sonuç doğmasına yol açabilir. Bu nedenle olay sonrasında düzenlenen tutanakların bir örneğinin talep edilmesi ve saklanması önem taşır.

İdari para cezasına ve sürücü belgesinin geri alınmasına karşı, tebliğ tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilebilir. İtiraz mercii ve süre tutanağın türüne göre değişebildiğinden, tutanak üzerindeki yazılı açıklamaların dikkatle incelenmesi gerekir. Ceza yargılamasında beraat kararı verilmesi idari yaptırımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; her iki süreçte ayrı başvuru yapılması gerekir. Süresinde itiraz edilmeyen idari yaptırım kararları kesinleşerek uygulanır. Sürücü belgesinin geri alınması süresinin başlangıcı da tutanakta gösterilen tarihe göre hesaplandığından dikkatle izlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Alkollü araç kullanmak suç mu?

Güvenli araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanmak bu suç kapsamında cezalandırılır; ayrıca idari yaptırımlar uygulanabilir.

Zarar doğmadan da suç oluşur mu?

Evet. Somut bir tehlikenin doğması yeterlidir; ayrıca bir zararın gerçekleşmesi şart değildir.

Kaza olursa ek suç gündeme gelir mi?

Trafik kazasıyla sonuçlanan olaylarda ayrıca taksirle yaralama veya öldürme suçları söz konusu olabilir.