Uluslararası Tasarım Tescili (Lahey)

Lahey Sistemi Nedir?

Lahey Sistemi, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) tarafından yönetilen ve tek bir uluslararası başvuruyla, sisteme taraf birden çok ülkede tasarım tescili elde edilmesine imkân tanıyan bir düzenlemedir. Türkiye, bu sisteme taraftır.

Başvuru Süreci

Başvuru, doğrudan WIPO Uluslararası Bürosu'na veya ulusal ofis aracılığıyla yapılabilir. Başvuru sahibi, korumadan yararlanmak istediği ülkeleri belirler. Tek başvuru, çok sayıda ülkede ayrı ayrı başvuru yapma yükünü ortadan kaldırır.

Avantajları

Tek başvuru, tek dil ve tek para birimiyle işlem yapılması, maliyet ve süreç yönetiminde önemli kolaylık sağlar. Çoklu tasarımların tek başvuruda sunulabilmesi, geniş tasarım portföyleri için ek avantaj sunar.

Ulusal Değerlendirme

Belirlenen her ülke, kendi mevzuatına göre tasarımı inceler ve koruma talebini kabul veya reddedebilir. Bu nedenle uluslararası başvuru, her ülkede ayrı bir koruma doğurur ve ülke bazında sonuçlar farklılaşabilir.

Hukuki Destek

Uluslararası tasarım stratejisi, hedef pazarların ve sürelerin doğru belirlenmesini gerektirir. Başvuru ve takip işlemleri için vekil desteği almanız önemlidir.

Koruma Süresi ve Yenileme

Lahey sistemi kapsamındaki uluslararası tescil, beşer yıllık dönemler hâlinde geçerli olur ve süre sonunda yenilenerek uzatılır. Yenileme tek bir işlemle ve doğrudan Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı nezdinde yapılır; her ülkede ayrı ayrı yenileme başvurusunda bulunulmasına gerek kalmaz. Yenileme, tescilin tamamı için istenebileceği gibi yalnızca belirli ülkeler veya belirli tasarımlar bakımından da talep edilebilir. Bu esneklik, portföy yönetiminde maliyet planlamasına imkân verir. Yenileme tarihlerinin takibi, portföyün büyümesiyle birlikte sistematik bir izleme düzeni kurulmasını zorunlu hâle getirir.

Korumanın azami süresi, belirlenen her ülkenin kendi mevzuatına göre değişir. Türkiye bakımından tasarım koruması, beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenmek suretiyle toplam yirmi beş yıla kadar sürdürülebilir. Bir ülkede azami süre dolduğunda, uluslararası tescil yenilense bile o ülkedeki koruma sona erer. Yenileme süresinin kaçırılması hâlinde mevzuatta öngörülen ek süre içinde işlem yapılması mümkündür; bu süre de geçirilirse hak tümüyle sona erer. Koruma sona erdikten sonra aynı tasarım için yeniden başvuru yapılması, yenilik koşulu nedeniyle mümkün olmaz.

Ret Bildirimi ve İtiraz

Uluslararası tescil, belirlenen her ülkeye bildirilir ve o ülkenin ofisi kendi mevzuatına göre inceleme yapar. Ofis, yenilik veya ayırt edicilik gibi koşulların bulunmadığı kanaatine varırsa öngörülen süre içinde ret bildiriminde bulunur. Süresi içinde ret bildirilmezse tasarım, o ülkede korunmuş sayılır. Ret bildiriminin gerekçeleri ve itiraz usulü ülkeden ülkeye değiştiğinden, bildirimin ulaşmasının ardından hızla değerlendirme yapılması gerekir. Bildirimler uluslararası sicildeki adrese yapıldığından, adres ve temsilci değişikliklerinin zamanında bildirilmesi de önem taşır.

Ret kararına karşı itiraz, ilgili ülkenin ulusal usulüne göre ve o ülkede geçerli süreler içinde yapılır. Bu aşamada başvuru sahibinden çoğunlukla ulusal bir vekille temsil edilmesi beklenir. Türkiye'nin belirlendiği başvurularda süreç, TÜRKPATENT nezdinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülür. Ret, tescilin tamamı için verilebileceği gibi çoklu başvurudaki bazı tasarımlarla sınırlı da olabilir; bu ayrım itiraz stratejisini belirler. Ret sonrasında yapılan işlemlerin sonucu da uluslararası sicile işlenir ve kamuya açık biçimde görüntülenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lahey Sistemi ile uluslararası tasarım tescili nasıl yapılır?

Lahey Sistemi, tek bir uluslararası başvuruyla sisteme taraf birden çok ülkede tasarım tescili elde edilmesini sağlar. Başvuru, doğrudan Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) Uluslararası Bürosuna ya da ulusal ofis aracılığıyla yapılabilir. Başvuru sahibi, korumadan yararlanmak istediği ülkeleri kendisi belirler; Türkiye de sisteme taraf olduğundan Türkiye bu ülkeler arasında gösterilebilir.

Lahey başvurusunun avantajları nelerdir?

Tek başvuru, tek dil ve tek para birimiyle işlem yapılabilmesi, her ülkede ayrı ayrı başvuru yapma yükünü ortadan kaldırır. Bu yapı, maliyet ve süreç yönetiminde kolaylık sağlar. Çok sayıda tasarımın tek başvuruda sunulabilmesi ise geniş tasarım portföyüne sahip işletmeler bakımından ayrıca önemli bir avantaj oluşturur.

Uluslararası tasarım başvurusu her ülkede kabul edilir mi?

Hayır; belirlenen her ülke tasarımı kendi mevzuatına göre inceler ve koruma talebini kabul ya da reddedebilir. Bu nedenle uluslararası başvuru her ülkede ayrı bir koruma doğurur ve sonuçlar ülke bazında farklılaşabilir. Türkiye sisteme taraftır ve işlemler TÜRKPATENT ile koordineli yürütülebilir.