Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti

Tatil Ücreti Hakkı

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçilere, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmasalar bile o günün ücreti tam olarak ödenir. Bu, işçinin çalışmadığı hâlde hak ettiği bir ücrettir.

Tatilde Çalışma

İşçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığında, çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ayrıca ödenir. Böylece bu günlerde çalışan işçi, hem tatil ücretini hem de çalışmasının karşılığını alır.

Çalışma İçin Onay

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçinin çalıştırılıp çalıştırılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılır. Bu yönde bir hüküm yoksa, işçinin onayı gerekir.

Hesaplama ve İspat

Tatil günlerinde çalışıldığının ve ücretin ödenmediğinin ispatı önemlidir. Bordro, puantaj ve tanık delilleriyle bu çalışma ortaya konabilir. Zamanaşımı süresine dikkat edilerek alacak talep edilmelidir.

Hukuki Destek

Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, çoğu zaman diğer işçilik alacaklarıyla birlikte talep edilir. Alacaklarınızın eksiksiz hesaplanması ve tahsili için hukuki destek almanız yararınıza olur.

Zamanaşımı ve Talebin Süresi

Ulusal bayram ve genel tatil ücreti, niteliği itibarıyla bir ücret alacağıdır. Bu nedenle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.147 hükmü uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, her bir tatil gününe ilişkin ücretin muaccel olduğu tarihten itibaren ayrı ayrı işlemeye başlar; dolayısıyla geriye dönük talepler beş yıllık dilimle sınırlanır. İş sözleşmesi devam ederken de bu alacak istenebilir; talebin ille de iş ilişkisinin sona ermesini beklemesi gerekmez. Zamanaşımı, arabuluculuk başvurusu ve dava açılması gibi sebeplerle kesilir.

Uygulamada alacak, çoğunlukla belirsiz alacak davası ya da kısmi dava biçiminde ileri sürülür ve bilirkişi raporu sonrası talep artırılır. Bu aşamada davalının, artırılan kısım yönünden zamanaşımı def'inde bulunması mümkündür; bu nedenle dava türünün baştan doğru seçilmesi önem taşır. Zamanaşımı def'i, davalı tarafından süresinde ve usulüne uygun biçimde ileri sürülmedikçe mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz. Def'inin cevap dilekçesinde açıkça belirtilmesi, ıslah aşamasında ayrıca yinelenmesi ve hangi dönemlere ilişkin olduğunun gösterilmesi beklenir. Aksi hâlde savunma dikkate alınmaz ve alacağın tamamı yönünden inceleme yapılır.

Görevli Mahkeme ve Dava Şartı Arabuluculuk

Ulusal bayram ve genel tatil ücretine ilişkin davalarda görevli mahkeme iş mahkemesidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5, iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkları iş mahkemelerinin görev alanına bırakmıştır; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla davaya bakar. Yetki bakımından aynı Kanunun m.6 hükmü uygulanır: davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir ve bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.

İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca, bireysel iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminatı talepleriyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; tatil ücreti alacağı da bu kapsamdadır. Anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenmelidir. Eklenmemesi hâlinde mahkeme, bir haftalık kesin süre içinde tutanağın sunulmasını ihtar eder; bu süre sonuçsuz kalırsa dava usulden reddedilir. Arabuluculuk görüşmelerinde alacağın hangi kalemlerden oluştuğunun ayrıntılı biçimde ortaya konması, sonraki yargılamayı da kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Resmî tatilde çalışan işçiye ne kadar ücret ödenir?

İşçiye, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasa bile o günün ücreti tam olarak ödenir; tatil yapmayarak çalışırsa çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücreti verilir (4857 sayılı İş Kanunu m.47). Hangi günlerin ulusal bayram ve genel tatil sayıldığı 2429 sayılı Kanun'da belirlenmiştir.

İşveren beni resmî tatilde çalışmaya zorlayabilir mi?

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleriyle kararlaştırılır. Sözleşmelerde bu yönde hüküm bulunmuyorsa, söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir (İş Kanunu m.44). Onay alınmadan işçi için çalışma yükümlülüğü doğmaz.

Genel tatil ücreti ödenmezse nasıl ispat edilir?

Tatil günlerinde çalışıldığı; bordro, puantaj kayıtları, işyeri giriş çıkış kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispat edilebilir. İmzalı bordroda tatil ücreti tahakkuku varsa ve işçi ihtirazi kayıt koymamışsa ispat güçleşir. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır (İş Kanunu m.32).