Markada İdari İptal Yetkisi

İdari İptal Nedir?

Markanın iptali, daha önce yalnızca mahkemeler tarafından incelenebilen bir taleptir. Kanunla getirilen düzenleme uyarınca, belirli iptal nedenleri bakımından bu yetki Türk Patent ve Marka Kurumu'na da tanınmıştır.

İptal Nedenleri

Markanın, tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından haklı bir sebep olmaksızın ciddi biçimde kullanılmaması; markanın yaygın bir ad hâline gelmesi veya halkı yanıltıcı hâle gelmesi gibi durumlar iptal nedeni oluşturur.

Kullanmama Nedeniyle İptal

Tescil tarihinden itibaren belirli bir süre içinde markanın ciddi biçimde kullanılmaması ya da kullanıma kesintisiz olarak belirli bir süre ara verilmesi, kullanmama nedeniyle iptale yol açabilir. Markanın korunması için fiilî ve ciddi kullanım önemlidir.

Süreç ve Sonuç

İptal talebi Kuruma yapılır; marka sahibinin görüşü alınır ve değerlendirme sonucunda iptale veya talebin reddine karar verilir. Karara karşı itiraz ve yargı yolu saklıdır. İptal kararı, markanın korumasını sona erdirir.

Hukuki Destek

İdari iptal süreci, kullanım delillerinin doğru sunulmasını gerektirir. İptal talebi veya markanızın savunulmasında vekil desteği alabilirsiniz.

Karara İtiraz ve Yargı Yolu

Kurumun iptal talebi hakkında verdiği karardan zarar gören taraflar, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kurum nezdinde itiraz edebilir (6769 sayılı Kanun m.20). İtiraz gerekçelerinin bu süre içinde sunulmaması hâlinde itiraz yapılmamış sayılır. İncelemenin yapılabilmesi için ücretin aynı süre içinde ödenmesi ve ödendiğine ilişkin bilginin Kuruma sunulması zorunludur. Süre geçtikten sonra gerekçeler değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez. Süre bildirim tarihine göre hesaplandığından tebligat tarihinin doğru saptanması belirleyici olur; elektronik tebligatta sürenin başlangıcı ayrıca gözetilir.

İtiraz, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir; Kurumun nihai kararı bu aşamada oluşur. Kurul kararına karşı kanunda öngörülen süre içinde iptal davası açılabilir. Kurumun bu Kanun hükümlerine göre aldığı bütün kararlara karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir (m.156). Bu kural kesin nitelikte olduğundan başka bir yer mahkemesinde dava açılamaz. Dava açılırken taraf teşkilinin usulüne uygun sağlanması gerekir; yanlış taraf gösterilmesi, uyuşmazlığın esasına girilmeden sonuç doğurabilir.

İptal ile Hükümsüzlük Arasındaki Fark

İptal ve hükümsüzlük, dayandıkları sebep bakımından ayrılır. Hükümsüzlük, tescil anında var olan bir sakatlığa dayanır ve mahkemece incelenir. İptal ise tescilden sonra ortaya çıkan bir duruma, örneğin markanın ciddi biçimde kullanılmamasına veya yaygın ad hâline gelmesine dayanır ve Kurum tarafından değerlendirilir. İptal talebi, talep tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı ileri sürülür (6769 sayılı Kanun m.26). Kullanmama nedenine dayanan taleplerde marka sahibinin sunduğu kullanım delilleri, kapsam ve süre yönünden ayrıntılı biçimde incelenir.

Etki bakımından da fark vardır. Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde bu karar marka başvuru tarihinden itibaren etkilidir; iptal kararı ise kural olarak iptal talebinin Kuruma sunulduğu tarihten itibaren sonuç doğurur. Talep üzerine, iptal hâllerinin daha önceki bir tarihte doğduğu belirlenirse kararın o tarihten itibaren etkili olacağına hükmedilebilir (m.27). Bu ayrım, tecavüz ve tazminat taleplerinde dayanılacak tarihi doğrudan belirler. Bu nedenle iptal ve hükümsüzlük yolları arasında seçim yapılırken, elde edilmek istenen sonucun tarihsel etkisi baştan gözetilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Markanın iptaline TÜRKPATENT karar verebilir mi?

Evet, belirli iptal nedenleri bakımından iptal talebini inceleme yetkisi Türk Patent ve Marka Kurumu'na tanınmıştır. Bu idari iptal yetkisi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.26'da düzenlenmiştir ve 10 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kurum kararlarına karşı itiraz ve yargı yolu saklıdır.

Marka hangi nedenlerle iptal edilebilir?

Markanın tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından haklı bir sebep olmaksızın ciddi biçimde kullanılmaması, kullanım sonucunda yaygın bir ad hâline gelmesi, halkı yanıltıcı nitelik kazanması ve teknik şartnameye aykırı kullanım iptal nedeni oluşturur. Bu hâller 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.26'da sayılmıştır.

Kullanılmayan marka kaç yıl sonra iptal edilebilir?

Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde markanın ciddi biçimde kullanılmaması ya da kullanıma kesintisiz olarak beş yıl ara verilmesi hâlinde iptal gündeme gelir. Kullanma yükümlülüğü 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.9'da düzenlenmiştir. Bu nedenle kullanım delillerinin düzenli biçimde saklanması önem taşır.