İki kurum farklı dönemleri karşılar: VUK m. 112'deki gecikme faizi; ikmalen, resen veya idarece yapılan tarhiyatlarda verginin normal vade tarihinden son tarhiyatın tahakkuk tarihine (davalı işlerde yargı kararının tebliğine) kadar geçen süre için uygulanır. 6183 sayılı Kanun m. 51'deki gecikme zammı ise ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağına, vadenin bitiminden ödeme gününe kadar aylık oranda işletilir.
Gecikme zammı, tahakkuk etmiş ve vadesinde ödenmemiş amme alacağının fiyatıdır: vadenin bitiminden itibaren her ay için kanunda belirlenen oranda uygulanır; ay kesirleri günlük hesaplanır.
Oran, Cumhurbaşkanınca güncellenebilir (bu nedenle sabit yüzde yazmak yanıltıcıdır); vergi ziyaı cezasına gecikme zammı bu oranda, mahkeme kararına dayanan ceza mahiyetindeki alacaklara yarısı oranında uygulanır; diğer cezalara zam işletilmez.
Zammın asgari tutar kuralı da vardır; küçük borçlarda dahi kanuni asgari uygulanır.
Gecikme faizi, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesinin bedelidir: ikmalen, resen veya idarece tarhiyatlarda, verginin kendi kanunundaki normal vade tarihinden tahakkuka kadar geçen süre için gecikme zammı oranında hesaplanır.
Dava açılmışsa faiz, ödenmemiş kısım için yargı kararının tebliğ tarihine kadar işler; ay kesirleri gecikme faizinde dikkate alınmaz.
Kanun yolundan vazgeçme hâlinde faizin bitiş tarihi, vazgeçme dilekçesinin vergi dairesine verildiği tarihtir.
Ayrımın anahtarı tahakkuktur: tahakkuka kadar geçen dönem gecikme faizinin, tahakkuk sonrasında vadesinde ödenmeyen dönem gecikme zammının alanıdır.
Aynı borçta ikisi art arda uygulanabilir: önce normal vadeden tahakkuka kadar faiz, ardından yeni vadede ödenmezse zam işler; ancak aynı dönem için ikisi birden yürütülemez.
Uygulamada iki kalemin aynı dönem için mükerrer hesaplandığı örnekler görülür; çakışan günler ayıklanmalıdır.
Gecikme faizi yalnız vergi aslına uygulanır; vergi cezalarına gecikme faizi hesaplanmaz.
Gecikme zammı ise vergi ziyaı cezasında tam oranda uygulanır; usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları gibi diğer cezalere zam işletilmez.
Pişmanlık zammı ve izah zammı gibi özel kalemler de gecikme zammı oranına bağlıdır; her kalemin dayanağı ayrı yazılmalıdır.
İhbarname ve ödeme emrindeki faiz-zam hesapları; başlangıç tarihi, bitiş tarihi ve dönem oranları yönünden denetlenmelidir; hatalı başlangıç tarihi en sık görülen yanlıştır.
Fazla veya yersiz tahsilatlarda iade; VUK m. 112'deki kurallara göre tecil faizi oranında faiziyle yapılır; ihtirazi kayıtla ödenip yargı kararıyla iade edilen tutarların geri istenmesinde de aynı maddedeki esaslar uygulanır.
İade taleplerinde üç aylık işlem süresi aşılırsa, aşan dönem için de tecil faizi oranında faiz ödenir; bu hak sıklıkla gözden kaçar.
Faizde başlangıç: verginin kendi kanunundaki normal vade tarihi; bitiş: son tarhiyatın tahakkuku veya yargı kararının tebliği. Zamda başlangıç: vade bitimi; bitiş: fiilî ödeme günü.
Dönem içinde oran değişmişse hesap, her dönemin kendi oranıyla parçalı yapılmalıdır; tek oranla toptan hesap hatalıdır.
Teminat gösterilen tecil dönemlerinde zam yerine tecil faizi işler; kurumların karıştırılması itiraz sebebidir.
Faiz, tarhiyattaki gecikme için normal vadeden tahakkuka kadar; zam, tahakkuk etmiş borcun vadesinde ödenmemesi hâlinde ödeme gününe kadar uygulanır.
Hayır; faiz yalnız vergi aslına uygulanır. Gecikme zammı ise vergi ziyaı cezasına uygulanır, diğer cezalara uygulanmaz.
Hayır; gecikme zammı oranı Cumhurbaşkanınca değiştirilebilir ve faiz de bu orana bağlıdır. Hesap, dönem oranlarıyla parçalı yapılır.
Dava konusu verginin ödenmemiş kısmına, normal vadeden yargı kararının tebliğine kadar gecikme faizi hesaplanır.
Evet; VUK m. 112 uyarınca tecil faizi oranında hesaplanan faizle birlikte iade edilir.
İtiraz, uzlaşma ve vergi davası süreçlerinde destek için bize ulaşın.