Garanti Kapsamında Onarım ve Değişim Hakkı

Garanti Süresi ve Ücretsiz Onarım

Garanti süresi, malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldan az olamaz. Bu süre içinde arızalanan mal, işçilik masrafı ve değiştirilen parça bedeli istenmeksizin ücretsiz onarılır (6502 sayılı Kanun m.56 ve garanti belgesi mevzuatı).

Tüketici, garanti kapsamındaki arıza için yetkili servise başvurur; ücretsiz onarım, tüketicinin temel garanti hakkıdır.

Azami Tamir Süresi

Malın tamir süresi, ilgili mevzuatta belirlenen azami süreyi (yirmi iş günü; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda daha uzun) geçemez. Bu süre, servise başvuru veya malın teslim tarihinden itibaren işler.

Azami tamir süresi aşılırsa ya da onarım mümkün değilse, tüketici ücretsiz onarım yerine diğer seçimlik haklarını (değişim, bedel indirimi, dönme) kullanabilir.

Garanti Süresine Eklenen Süre

Tamirde geçen süre, garanti süresine eklenir. Malın arızasının onarım için servise bırakıldığı tarihten teslim alındığı tarihe kadar geçen süre, garantiyi uzatır.

Ayrıca aynı arızanın tekrarlaması veya farklı arızaların belirli sayıyı aşması hâlinde, tüketici onarım yerine değişim veya iade talep edebilir.

Garanti ile Ayıptan Sorumluluğun Farkı

Garanti, satıcı veya üretici tarafından üstlenilen ve kanunla asgari çerçevesi çizilen ek bir taahhüttür; ayıptan sorumluluk ise sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden doğan kanuni bir sorumluluktur. Garanti kapsamındaki talepler, malın garanti süresi içinde arızalanması koşuluna bağlıdır ve kural olarak yetkili servis üzerinden yürütülür. Ayıptan sorumlulukta ise tüketici doğrudan satıcıya başvurarak seçimlik haklarını kullanır. İki kurum birbirinin alternatifi olmayıp bir arada var olur.

Fark, ispat yükü bakımından da kendini gösterir. Garanti süresi içinde ortaya çıkan arızada tüketicinin, arızanın kendi kusurundan kaynaklanmadığını ayrıca ispat etmesi beklenmez; kullanım hatası iddiası servis tarafından belgelendirilmelidir. Ayıptan sorumlulukta ise teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu karine olarak kabul edilir. Garanti süresinin sona ermesi, ayıptan doğan hakların da sona erdiği anlamına gelmez; gizli ayıp ve ağır kusur hâlleri bakımından özel kurallar geçerlidir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, arızalı malın servise bırakılırken belge alınmamasıdır. Servis giriş formu ve arıza bildirim tarihi, azami tamir süresinin ne zaman başladığını gösterir; belge olmadan bu sürenin aşıldığını ispat etmek güçleşir. Bir diğer hata, garanti belgesinin ve satış faturasının saklanmamasıdır. Malın garanti kapsamında olduğunun ortaya konması çoğu zaman bu belgelere bağlıdır. Onarım sonrası teslim alınırken yapılan işlemin ve değiştirilen parçaların yazılı olarak belirtilmesi de aynı arızanın tekrarını ispat bakımından önemlidir.

Tüketicilerin sıkça düştüğü bir başka yanlış, yetkili olmayan servislere başvurulmasıdır. Yetkisiz müdahale, garanti kapsamının dışına çıkılması sonucunu doğurabilir. Ayrıca azami tamir süresi aşıldığında seçimlik hakkın kullanılacağının satıcıya yazılı olarak bildirilmemesi sürecin uzamasına yol açar. Talebin hangi hakka ilişkin olduğu açıkça belirtilmediğinde satıcı onarımda ısrar edebilir. Malın taşınması gereken hâllerde nakliye ve montaj giderlerinin kime ait olduğuna ilişkin düzenlemenin gözden kaçırılması da uyuşmazlık doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Garanti süresi en az kaç yıl?

Garanti süresi, malın türüne göre belirlenmekle birlikte asgari iki yıldan az olamaz ve teslim tarihinden başlar.

Tamir ne kadar sürede yapılmalı?

Azami tamir süresi mevzuatta belirlenen günü (kural olarak yirmi iş günü) aşamaz; aşılırsa diğer seçimlik haklar kullanılabilir.

Tamirde geçen süre garantiyi uzatır mı?

Evet. Malın onarım için serviste geçirdiği süre garanti süresine eklenir.