Bir borçlunun malları birden çok alacaklı tarafından haczedildiğinde, satış bedelinin paylaştırılması sıra cetvelıne göre yapılır. Sıraya veya alacağın esasına itiraz, sıra cetveline itiraz yoluyla ileri sürülür.
Sıra cetveli, haczedilen malın satışından elde edilen bedelin alacaklılar arasında hangi sıra ve oranda dağıtılacağını gösteren belgedir. İcra dairesi, alacakların türü ve önceliğine göre cetveli düzenler.
Alacaklı veya borçlu; bir alacağın esasına, miktarına ya da sıradaki yerine itiraz edebilir. İtiraz, kendisinden önceki sıraya alınan bir alacağı veya o alacağın varlığını hedef alabilir.
Yalnızca sıraya yönelik itiraz icra mahkemesinde şikâyet yoluyla; bir alacağın esasına (varlığına veya miktarına) yönelik itiraz ise dava yoluyla incelenir. Bu ayrım, başvurulacak usulü belirler.
Sıra cetveline itiraz, cetvelin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılmalıdır. Sürenin kaçırılması, cetvelin o kişi yönünden kesinleşmesine yol açar; bu nedenle süreler titizlikle takip edilmelidir.
İtirazın kabulü, cetvelin yeniden düzenlenmesine ve paylaştırmanın değişmesine yol açar. Alacağın önceliğinin ve sıradaki yerinin doğru belirlenmesi icra hukuku avukatı desteğiyle yürütülmelidir.
Sıra cetveline yönelik başvurular, cetveli düzenleyen icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yapılır. Yalnızca sıraya yönelik başvurular şikâyet olarak incelenirken, bir alacağın varlığına veya miktarına yönelik itiraz dava biçiminde görülür. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, cetvel suretinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmesini öngörür. Bu kısa süre hak düşürücü niteliktedir ve geçirildiğinde cetvel, itiraz etmeyen kişi bakımından kesinleşir. Cetvelin usulüne uygun tebliğ edilmediği hâllerde sürenin başlangıcı, dosya kapsamına ve öğrenme tarihine göre değerlendirilir.
Husumetin doğru yöneltilmesi belirleyicidir. İtiraz, icra dairesine veya borçluya değil; itiraz edenden önceki sırada yer alan ve payı tartışmalı olan alacaklıya yöneltilmelidir. Birden çok alacaklının payına itiraz ediliyorsa hepsinin davada taraf gösterilmesi gerekir. İtirazın kabulü hâlinde açıkta kalan pay, kural olarak tüm alacaklılara değil yalnızca itiraz eden alacaklıya ödenir; bu nedenle verilen hüküm yalnızca taraflar arasında sonuç doğurur. İtirazda bulunmayan diğer alacaklılar bakımından ise cetveldeki paylaşım aynen geçerliliğini sürdürür ve ödeme buna göre yapılır.
En sık yapılan hata, sıraya itiraz ile esasa itirazın karıştırılmasıdır. Yalnızca sıradaki yerin yanlış belirlendiği ileri sürülüyorsa şikâyet yoluna; alacağın hiç doğmadığı veya muvazaalı olduğu iddia ediliyorsa dava yoluna başvurulmalıdır. Yanlış usulün seçilmesi çoğu zaman talebin reddine ve bu arada kısa sürenin geçmesine yol açar. Dilekçede hem hukuki sebebin hem de talebin açıkça belirtilmesi bu riski azaltır. Talebin nitelendirilmesi mahkemece yapılsa da, doğru yolun baştan seçilmesi süreci belirgin biçimde kısaltır.
Bir diğer eksiklik, muvazaa iddiasının somut delillerle desteklenmemesidir. Borçluyla yakınlığı bulunan alacaklıların takiplerine itiraz edilirken; ticari defterler, banka kayıtları, takibin dayanağı belgenin düzenlenme tarihi ve borcun gerçekliğine ilişkin veriler ortaya konulmalıdır. Ayrıca paranın alacaklılara ödenmesini önleyecek tedbir talep edilmemesi, itiraz kabul edilse bile tahsilin fiilen imkânsızlaşmasına neden olabilir. Cetvelin tebliğ tarihinin dosyadan doğrulanması da ihmal edilmemelidir. İflas hâlinde düzenlenen sıra cetveline itirazın ise ayrı hükümlere tabi olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu nedenle dosyanın hangi takip türüne ait olduğu, başvurudan önce mutlaka kontrol edilmelidir.
Haczedilen malın satışından elde edilen bedelin alacaklılar arasında hangi sıra ve oranda dağıtılacağını gösteren belgedir. İcra dairesi, alacakların türü ve önceliğine göre cetveli düzenler (İİK m.140-142).
Yalnızca sıraya yönelik itiraz icra mahkemesinde şikâyet yoluyla incelenir; bir alacağın esasına (varlığına veya miktarına) yönelik itiraz ise dava yoluyla görülür. Bu ayrım, başvurulacak usulü ve mahkemeyi belirler.
İtiraz, cetvelin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılmalıdır. Sürenin kaçırılması cetvelin o kişi yönünden kesinleşmesine yol açar; bu nedenle süreler titizlikle takip edilmelidir.
Hacze iştirak, sıra cetveli ve itiraz süreçlerinde hukuki destek için bize ulaşın.