Patent Başvurusunun Faydalı Modele Dönüştürülmesi

Dönüştürme İmkânı

Başvuru sahibi, başvurusunun türünü değiştirme talebinde bulunabilir. Patent başvurusu faydalı modele, faydalı model başvurusu ise patente dönüştürülebilir. Bu esneklik, başvuru sürecinde stratejiyi yeniden değerlendirme imkânı verir.

Neden Dönüştürülür?

Patent başvurusunda buluş basamağı koşulu sağlanamıyorsa, başvuru faydalı modele dönüştürülerek koruma elde edilmeye çalışılabilir. Tersine, daha güçlü ve uzun süreli koruma istendiğinde faydalı model patente dönüştürülebilir.

Süre ve Koşullar

Dönüştürme talebinin, kanunda öngörülen aşama ve süreler içinde yapılması gerekir. Talep, belirli işlemlerin tamamlanmasından önce ve usulüne uygun olarak Kuruma sunulmalıdır. Süre kaçırılırsa dönüştürme imkânı ortadan kalkabilir.

Dönüştürmenin Sonuçları

Dönüştürme hâlinde, ilk başvurunun tarihi ve rüçhan hakkı kural olarak korunur. Böylece başvuru sahibi, başvuru tarihinin sağladığı önceliği kaybetmeden koruma türünü değiştirebilir.

Hukuki Destek

Dönüştürme kararı, korumanın gücünü ve süresini doğrudan etkiler. Doğru stratejinin belirlenmesi için patent vekili desteği almanız önemlidir.

Patent ile Faydalı Model Arasındaki Temel Farklar

Dönüştürme kararının isabetli olabilmesi için iki koruma türü arasındaki farkların bilinmesi gerekir. Faydalı model verilerek korunabilmesi için buluşun yeni olması ve sanayiye uygulanabilir nitelik taşıması yeterlidir; patentte aranan buluş basamağı koşulu faydalı modelde aranmaz. Buna karşılık usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler ile kimyasal ve biyolojik maddelere yahut bu maddelere ilişkin usullere ait buluşlar, faydalı model korumasının dışında bırakılmıştır (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.142). Bu nedenle dönüştürme öncesinde istem takımının hangi koruma türüne uygun olduğu teknik olarak değerlendirilmelidir. Araştırma raporundaki değerlendirmeler de bu kararda yol gösterici olur.

Koruma süresi bakımından da belirgin bir fark vardır. Patent başvurusunun veya patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıl, faydalı model başvurusunun veya faydalı modelin koruma süresi ise başvuru tarihinden itibaren on yıldır; bu süreler uzatılamaz (SMK m.101). Her iki korumada da yıllık ücretlerin süresinde ödenmesi zorunludur. Dönüştürme bu yönüyle yalnızca tescil ihtimalini artıran bir çözüm değil, koruma süresini kısaltan bir tercih olarak da değerlendirilmelidir. Koruma süresinin dolmasıyla buluş kamuya mal olur ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir hâle gelir. Süre içinde ise izinsiz kullanım, tecavüz davalarına konu edilebilir.

Süreç Nasıl İşler

Dönüştürme kendiliğinden gerçekleşmez; başvuru sahibinin yazılı talebine bağlıdır. Talep, işlemleri devam eden bir başvuru bakımından ve kanunda öngörülen aşama tamamlanmadan önce Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur; ücretinin de süresinde ödenmesi gerekir (SMK m.104). Talep üzerine başvuru, dönüştürüldüğü türe ilişkin hükümlere göre incelenmeye devam eder. Başvuru tarihi ile varsa rüçhan hakkı korunduğundan, önceki tarihe dayalı öncelik kaybedilmez. Talebin kapsamı ve gerekçesi açıkça gösterilmeli, başvuru numarasıyla birlikte bildirilmelidir. Kurumun bildirimlerine verilecek cevap süreleri de ayrıca takip edilmelidir; süre kaçırılması hak kaybına yol açar.

Dönüştürme sonrasında başvuru, yeni türün gerektirdiği belge ve incelemelere tabi tutulur; istem takımının ve tarifnamenin gerektiğinde uyarlanması istenebilir. Faydalı model başvurularında araştırma raporu düzenlenir ve başvuru yayımlanarak üçüncü kişilerin görüş bildirmesine açılır. Sürecin sonunda belge verilmesi kararı yayımlanır. Dönüştürme talebinin süresinde yapılmaması hâlinde başvuru, ilk türüne göre değerlendirilmeye devam eder ve işlemleri sona ermiş bir başvuru için dönüştürme istenemez. Bu nedenle dönüştürme, başvuru sürecinin başında planlanması gereken stratejik bir tercihtir. Buluşun ticari ömrü, rakip başvurular ve hedef pazarlar da bu planlamada birlikte değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent başvurusu faydalı modele dönüştürülebilir mi?

Evet, başvuru sahibi patent başvurusunu faydalı model başvurusuna, faydalı model başvurusunu da patent başvurusuna dönüştürmeyi talep edebilir. Bu imkân 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.104'te düzenlenmiştir. Talebin, kanunda öngörülen aşama ve süreler içinde Kuruma sunulması gerekir; süre kaçırılırsa dönüştürme imkânı ortadan kalkar.

Dönüştürme hâlinde başvuru tarihi ve rüçhan hakkı korunur mu?

Evet, dönüştürme hâlinde ilk başvurunun tarihi ve varsa rüçhan hakkı kural olarak korunur. Böylece başvuru sahibi, başvuru tarihinin sağladığı önceliği yitirmeden koruma türünü değiştirebilir. Dönüştürme talebi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.104 kapsamında değerlendirilir ve talebin usulüne uygun biçimde Kuruma sunulması gerekir. Aksi hâlde başvuru tarihine bağlı üstünlük kaybedilebilir.

Hangi durumda patent yerine faydalı model tercih edilir?

Buluş yeni ve sanayiye uygulanabilir olmakla birlikte buluş basamağı ölçütünü karşılamıyorsa, faydalı model korumasına yönelmek uygun olabilir. Faydalı modelde süreç daha kısadır; buna karşılık koruma süresi patente göre daha kısa kalır. Koruma süreleri 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.101'de düzenlenmiştir.