Patent ile Faydalı Model Farkı

Temel Ayrım

Patent ve faydalı model, yeni buluşları korur. Ancak faydalı model belgesinde buluş basamağı (tekniğin bilinen durumunu aşma) koşulu aranmazken, patentte hem yenilik hem buluş basamağı hem de sanayiye uygulanabilirlik koşulları birlikte aranır. Bu nedenle faydalı model, küçük çaplı ve hızlı korunmak istenen buluşlar için tercih edilir.

Koruma Süresi

Patent koruması başvuru tarihinden itibaren yirmi yıl, faydalı model koruması ise on yıldır. Her iki sürenin de uzatılması mümkün değildir; süre sonunda buluş toplumun kullanımına açılır. Yıllık ücretlerin düzenli ödenmesi korumanın devamı için zorunludur.

İnceleme Usulü

Patent verilmesinde araştırma ve inceleme raporları düzenlenir; faydalı modelde ise araştırma raporu düzenlenir ancak esasa ilişkin inceleme yapılmaz. Bu, faydalı modelin daha hızlı belge almasını sağlar, ancak korumanın hukuki dayanağı görece zayıf olabilir.

Faydalı Modele Konu Olamayanlar

Usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler ile kimyasal ve biyolojik maddeler veya kimyasal ve biyolojik usuller ya da bu usuller sonucu elde edilen ürünler faydalı model ile korunamaz. Bu tür buluşlar yalnızca patent ile korunabilir.

Hangisi Tercih Edilmeli?

Buluşun niteliği, ticari ömrü ve rekabet ortamı tercihte belirleyicidir. Yüksek teknik katkı içeren ve uzun süre korunması gereken buluşlar için patent, basit ve hızlı koruma gerektiren buluşlar için faydalı model uygun olabilir. Doğru tercih için patent vekili desteği önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Patent ile faydalı model arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, buluş basamağı koşulunda ve inceleme usulündedir. 6769 sayılı SMK uyarınca patent için yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik birlikte aranırken, faydalı model belgesinde buluş basamağı koşulu aranmaz. Bu nedenle faydalı model, daha basit yapıdaki ve hızlı korunmak istenen buluşlar için tercih edilir.

Patent ve faydalı modelin koruma süresi kaç yıldır?

6769 sayılı SMK m.101 uyarınca patentin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıl, faydalı modelin koruma süresi ise on yıldır. Bu süreler uzatılamaz. Korumanın devamı için yıllık ücretlerin vadesinde ödenmesi gerekir; ödenmemesi hâlinde hak sona erer ve buluş kamuya mal olur.

Faydalı model başvurusunda inceleme yapılır mı?

Faydalı model başvurusunda araştırma raporu düzenlenir, ancak patentte olduğu gibi esasa ilişkin inceleme aşaması yürütülmez. Bu nedenle belge süreci genellikle daha kısa sürer. Buna karşılık belgenin geçerliliği, açılacak bir hükümsüzlük davasında yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yönünden yeniden tartışılabilir. Üçüncü kişiler de belgeye karşı itiraz veya hükümsüzlük yoluna başvurabilir.