Mirasbırakan ile mirasçı arasında yapılan feragat sözleşmesinin kapsamı, şekli, altsoya etkisi ve ret ile farkları.
TMK m. 528 uyarınca mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. Feragat, mirasbırakanın sağlığında ve mirasçının rızasıyla yapılan iki taraflı bir hukuki işlemdir; tek taraflı bir beyanla mirastan feragat edilemez.
Feragat edenin mirasçılık sıfatı, feragat sözleşmesinin kapsamı ölçüsünde sona erer. Uygulamada en çok, mirasbırakanın sağlığında bir çocuğuna taşınmaz veya işletme devrederken, o çocuğun ileride miras talep etmemesini güvence altına almak için başvurulur.
Feragat karşılıksız (ivazsız) ya da bir karşılık sağlanarak (ivazlı) yapılabilir. Ayrım, altsoya etkisi bakımından belirleyicidir: TMK m. 528/3 uyarınca bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.
Buna karşılık ivazsız feragatte kural terstir: feragat yalnızca feragat eden bakımından sonuç doğurur, altsoyu mirasçılık hakkını korur. Sözleşme yapılırken bu ayrımın açıkça düzenlenmemesi, ileride mirasbırakanın torunlarıyla diğer mirasçılar arasında uyuşmazlık doğuran en sık sebeptir.
Mirastan feragat sözleşmesi bir miras sözleşmesidir; bu nedenle miras sözleşmelerinin şekline tabidir ve resmî vasiyetname şeklinde, yani iki tanığın katılmasıyla resmî memur önünde düzenlenmelidir. Noterde adi yazılı olarak yapılan veya taraflar arasında imzalanan bir protokol geçerli değildir.
Ehliyet bakımından da miras sözleşmesi kuralı uygulanır: taraflar ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmamalıdır (TMK m. 503). Vasiyetnameden farklı olarak on beş yaşını doldurmuş küçük, mirastan feragat sözleşmesi yapamaz.
İki kurum karıştırılır ama tamamen farklıdır. Feragat, mirasbırakanın sağlığında onunla yapılan bir sözleşmedir ve resmî şekle tabidir. Ret ise mirasbırakanın ölümünden sonra, mirasçının sulh hukuk mahkemesine yönelttiği tek taraflı bir beyandır ve üç aylık süreye tabidir.
Sonuçları da farklıdır: feragatte mirasçılık sıfatı sözleşme kapsamında baştan doğmaz; rette ise mirasçı sıfatı doğmuş, sonradan reddedilmiştir. Borca batık terekede sorumluluktan kurtulmak isteyen mirasçının yolu feragat değil, mirasın reddidir.
Feragat, lehine yapılan kişiye bağlı olarak yapılmışsa ve o kişi mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer; bu hâlde feragat eden yeniden mirasçı olur. Feragat sözleşmesi, sözleşmenin diğer geçersizlik sebepleri yanında iptal davasına da konu olabilir.
Ayrıca ivazlı feragatte mirasbırakanın alacaklıları korunmuştur: mirasbırakan ödemeden aciz hâlindeyse ve feragat karşılığında alınan değer terekeden çıkmışsa, alacaklılar belirli koşullarla feragat edene başvurabilir. Bu nedenle ivazlı feragat sözleşmelerinde karşılığın gerçek değerinin ve ödendiğinin belgelenmesi önemlidir.
Hayır. Feragat, mirasbırakan ile mirasçı arasında yapılan iki taraflı bir sözleşmedir (TMK m. 528). Mirasçının tek taraflı beyanı feragat sonucu doğurmaz.
Hayır. Miras sözleşmesi niteliğinde olduğundan resmî vasiyetname şeklinde, iki tanığın katılmasıyla resmî memur önünde düzenlenmelidir. Adi yazılı protokol geçersizdir.
Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur (TMK m. 528/3). Karşılıksız feragatte ise kural olarak altsoy etkilenmez.
Hayır. Feragat mirasbırakanın sağlığında yapılan bir sözleşmedir; ret ise ölümden sonra üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılan tek taraflı beyandır.
Hayır. Feragat kapsamında mirasçılık sıfatı sona erdiğinden feragat eden saklı pay talep edemez ve tenkis davası açamaz.
Marka, patent ve tasarım haklarınızın korunmasında hukuki destek için bize ulaşın.