İdareye başvuru, otuz günlük sükût süresi, zımni ret ve kesin olmayan cevap hâlinde dört aylık bekleme sınırı.
İdareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İYUK m. 10/1 uyarınca ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir. m. 10/2 uyarınca otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilir.
Bu kurum, idarenin sessiz kalarak yargı yolunu tıkamasını önler. Sessizlik bir "işlem" sayılır ve dava açma süresi bu andan itibaren işlemeye başlar.
İdare bazen "talebiniz değerlendirilmektedir" gibi kesin olmayan bir cevap verir. Kanun bu hâli ayrıca düzenler: otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez.
Ancak beklemenin bir sınırı vardır: bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dört ay dolduğunda dava açma süresi işlemeye başlar. Uygulamada en sık yapılan hata, "cevap bekliyorum" diyerek bu dört aylık sınırın aşılmasıdır.
Kanun burada da bir imkân tanır. m. 10/2 son cümle uyarınca dava açılmaması veya davanın süreden reddi hâllerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
Yani geç gelen bir cevap, kapanmış görünen dava yolunu yeniden açabilir. Bu nedenle idareden gelen her yazının tebliğ tarihi kaydedilmeli, geç de olsa gelen cevaplar dosyaya konulmalıdır.
İki madde karıştırılır ama farklı durumları düzenler. m. 10, ortada henüz bir işlem yokken işlem veya eylem yapılmasını istemek içindir; sessizlik dava süresini başlatır. m. 11 ise hâlihazırda tesis edilmiş bir işleme karşı üst makama başvurmayı düzenler.
Sonuçları da farklıdır: m. 11 kapsamındaki başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur ve ret hâlinde süre kaldığı yerden devam eder; başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır. m. 10'da ise ortada duracak bir süre yoktur, sessizlik süreyi başlatır. Ayrıntı için iptal davası yazımıza bakınız.
Dilekçede talebin ne olduğu tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılmalı, dayanak mevzuat gösterilmeli ve belgeler eklenmelidir. Talep muğlaksa idare "başvurunuz anlaşılamamıştır" diyerek süreci uzatabilir; bu da dört aylık sınırın tüketilmesine yol açar.
Başvurunun tarihini ispatlamak hayatidir: evrak kayıt numarası alınmalı, KEP veya iadeli taahhütlü posta tercih edilmelidir. Otuz günlük ve dört aylık sürelerin tamamı bu tarihe göre hesaplanır. İdari eylemden doğan zararlarda ise ayrıca tam yargı davasındaki bir yıl ve beş yıllık süreler gözetilir.
SMK m. 6/9 kısa ve nettir: kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Bu bent bağımsız bir nispi ret nedenidir; başvurunun önceki bir markayla benzer olması ya da aynı sınıfta bulunması şart değildir. Kötüniyet, başvuru anındaki iradeye bakılarak değerlendirilir.
Uygulamada kötüniyet itirazı çoğu zaman tek başına değil, diğer bentlerle birlikte ileri sürülür. En sık birlikte kullanılanlar şunlardır: karıştırılma ihtimali (m. 6/1), ticari vekil veya temsilcinin marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın kendi adına yaptığı başvuru (m. 6/2), tescilsiz marka veya ticaret sırasında kullanılan başka bir işaret üzerinde önceden hak elde edilmiş olması (m. 6/3) ve tanınmışlık korumaları (m. 6/4 ve 6/5).
Kademeli itiraz stratejisi önemlidir: m. 6/3'e dayanmak için başvurudan veya rüçhan tarihinden önce gerçek kullanımın belgelenmesi gerekir; m. 6/2 ise taraflar arasında bir vekillik veya temsil ilişkisi bulunmasını arar. Bu iki ilişkiden biri kanıtlanabiliyorsa, kötüniyet iddiası da ispat bakımından belirgin biçimde güçlenir. Yenilenmeme hâlleri için m. 6/7 ve 6/8'deki üç ve iki yıllık özel süreler ayrıca gözetilmelidir.
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir (İYUK m. 10/2).
Bu kesin olmayan cevabı ret sayıp dava açabilirsiniz ya da kesin cevabı bekleyebilirsiniz. Beklerseniz dava süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Evet. Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse, otuz günlük sürenin bitiminden sonra verilen cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
m. 10 henüz işlem yokken işlem yapılmasını istemeye ilişkindir ve sessizlik süreyi başlatır. m. 11 ise mevcut bir işleme karşı üst makama başvurudur ve işlemeye başlamış süreyi durdurur.
Evrak kayıt numarası almak, KEP veya iadeli taahhütlü posta kullanmak gerekir. Otuz günlük ve dört aylık sürelerin tamamı bu tarihe göre hesaplanır.
Marka, patent ve tasarım haklarınızın korunmasında hukuki destek için bize ulaşın.