Kamu kurumlarından bilgi ve belge istemenin usulü, cevap süreleri, ret sebepleri ve Kurula itiraz yolu.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, herkese kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından bilgi ve belge isteme hakkı tanır. Kurumlar, istisna kapsamına girmeyen her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmakla yükümlüdür.
İstenebilecek olan, kurumun kayıtlarında mevcut bilgi ve belgedir. Kurumun ayrı bir çalışma, araştırma veya analiz yapmasını gerektiren; görüş, yorum veya tavsiye niteliğindeki talepler bu kapsamda değildir. Bu ayrım, başvurunun reddedilmemesi için dilekçede dikkate alınmalıdır.
Kurumlar başvuruyu en geç on beş iş günü içinde sonuçlandırır. Talep edilen bilgi veya belgenin başvurulan kurum dışındaki bir birimden sağlanması, kurum içinde ayrı bir birimden görüş alınması veya birden fazla kuruluşla temas gerekmesi hâlinde süre otuz iş gününe kadar uzayabilir; bu hâlde gecikmenin sebebi başvurana yazılı olarak bildirilir.
Erişim ücretli olabilir: belge kopyası talep edilmişse kurum, maliyet tarifesi kapsamında ücret isteyebilir ve ücret ödenmedikçe belgeyi vermeyebilir. Elektronik ortamda verilebilecek bilgiler için ise kural olarak ücret alınmaz.
Kanun bir istisnalar listesi öngörür. Başlıcaları: devlet sırrı, ülkenin ekonomik çıkarları, istihbarata ilişkin bilgiler, idari soruşturmaya ve adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgiler, özel hayatın gizliliği, haberleşmenin gizliliği, ticari sır, fikir ve sanat eserleri ile kurum içi düzenleme, görüş ve tavsiyeler.
Kısmi erişim de mümkündür: istenen belgenin bir bölümü istisna kapsamındaysa, o bölüm çıkarılarak kalan kısım verilir ve hangi bölümün neden çıkarıldığı bildirilir. Ret kararı gerekçeli olmak ve itiraz yolunu göstermek zorundadır.
Başvurusu reddedilen kişi, yargı yoluna gitmeden önce Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir. İtiraz, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde yazılı olarak yapılır ve idari dava açma süresini durdurur.
Kurul, itirazı otuz iş günü içinde karara bağlar. Kurulun kararı üzerine veya itiraz yoluna başvurulmaksızın doğrudan, ret işlemine karşı iptal davası açılabilir; süre 60 gündür. Başvuruya hiç cevap verilmemesi hâlinde ise zımni ret kuralları işler.
Dilekçede başvuranın adı, soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresi; tüzel kişilerde unvan, adres ve yetkili kişinin imzası ile yetki belgesi bulunmalıdır. İstenen bilgi veya belge tereddüde yer bırakmayacak biçimde tanımlanmalıdır: hangi konu, hangi tarih aralığı, hangi birim, varsa sayı ve dosya numarası.
Pratik ipucu: talep belge odaklı yazılmalıdır ("… tarihli ve … sayılı yazının bir örneği") — soru biçiminde yazılan talepler "görüş ve yorum istenmektedir" gerekçesiyle reddedilebilir. Başvuru yazılı, elektronik veya kurumun bilgi edinme birimi üzerinden yapılabilir; her hâlde kayıt tarihi ispatlanabilir olmalıdır.
SMK m. 6/9 kısa ve nettir: kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Bu bent bağımsız bir nispi ret nedenidir; başvurunun önceki bir markayla benzer olması ya da aynı sınıfta bulunması şart değildir. Kötüniyet, başvuru anındaki iradeye bakılarak değerlendirilir.
Uygulamada kötüniyet itirazı çoğu zaman tek başına değil, diğer bentlerle birlikte ileri sürülür. En sık birlikte kullanılanlar şunlardır: karıştırılma ihtimali (m. 6/1), ticari vekil veya temsilcinin marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın kendi adına yaptığı başvuru (m. 6/2), tescilsiz marka veya ticaret sırasında kullanılan başka bir işaret üzerinde önceden hak elde edilmiş olması (m. 6/3) ve tanınmışlık korumaları (m. 6/4 ve 6/5).
Kademeli itiraz stratejisi önemlidir: m. 6/3'e dayanmak için başvurudan veya rüçhan tarihinden önce gerçek kullanımın belgelenmesi gerekir; m. 6/2 ise taraflar arasında bir vekillik veya temsil ilişkisi bulunmasını arar. Bu iki ilişkiden biri kanıtlanabiliyorsa, kötüniyet iddiası da ispat bakımından belirgin biçimde güçlenir. Yenilenmeme hâlleri için m. 6/7 ve 6/8'deki üç ve iki yıllık özel süreler ayrıca gözetilmelidir.
En geç on beş iş günü içinde. Başka birim veya kuruluşlarla temas gerekiyorsa süre otuz iş gününe kadar uzayabilir; gecikme sebebi yazılı olarak bildirilir.
Hayır. Devlet sırrı, ülkenin ekonomik çıkarları, adli ve idari soruşturmaya ilişkin bilgiler, özel hayatın gizliliği, ticari sır ve kurum içi görüş-tavsiyeler gibi istisnalar vardır.
Tebliğden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilirsiniz; bu itiraz idari dava açma süresini durdurur. Ayrıca ret işlemine karşı iptal davası açılabilir.
Belge kopyası taleplerinde maliyet tarifesi kapsamında ücret istenebilir; ücret ödenmedikçe belge verilmeyebilir. Elektronik ortamda verilebilecek bilgilerde kural olarak ücret alınmaz.
Belge odaklı yazın: hangi tarih, sayı, birim ve konuya ait belgenin örneğini istediğinizi tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirtin. Soru biçimindeki talepler görüş istemi sayılarak reddedilebilir.
Marka, patent ve tasarım haklarınızın korunmasında hukuki destek için bize ulaşın.