Yapay zekâ araçlarının yaygınlaşması, ürettikleri metin, görsel ve müziklerin telif hakkıyla korunup korunmadığı sorusunu gündeme getirmiştir. Türk hukukunda eser kavramı, insan yaratıcılığını merkeze alır.
FSEK, eseri “sahibinin hususiyetini taşıyan ürün” olarak tanımlar. Bu tanım, eser sahipliğini gerçek kişiye, yani insana bağlar. Tamamen otomatik üretilmiş bir çıktının, klasik anlamda eser sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır.
İnsanın yönlendirmesi, seçimleri ve özgün katkısıyla ortaya çıkan ürünlerde, yapay zekâ yalnızca bir araç olarak görülebilir. Bu hâlde hususiyet, yapıyı yönlendiren insandan kaynaklanır ve eser koruması gündeme gelebilir.
İnsan katkısının yok denecek kadar az olduğu, salt komutla üretilen çıktılarda eser sahipliği tartışmalıdır. Mevcut düzenlemeler yapay zekâyı hak sahibi olarak tanımadığından, bu çıktılar koruma dışında kalabilir.
Yapay zekâ modellerinin telifli eserlerle eğitilmesi, çoğaltma ve işleme hakları bakımından ihlal tartışmaları doğurur. İçerik üreticilerinin, kullandıkları araçların veri kaynaklarına dikkat etmesi gerekir.
Yapay zekâ destekli üretimde; insan katkısının belgelenmesi, kullanım koşullarının (lisansların) incelenmesi ve üçüncü kişi haklarının gözetilmesi önerilir. Ticari kullanımlarda hukuki danışmanlık alınması riskleri azaltır.
Koruma, insan katkısının düzeyine bağlıdır. 5846 sayılı FSEK eseri, sahibinin hususiyetini taşıyan ürün olarak tanımladığından tamamen otomatik üretilen çıktıların eser sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. İnsanın yönlendirmesi, seçimleri ve özgün katkısıyla şekillenen ürünlerde yapay zekâ yalnızca bir araç sayılabilir ve eser koruması gündeme gelebilir. Değerlendirme somut olaya göre yapılır.
Mevcut düzenlemeler yapay zekâyı hak sahibi olarak tanımaz; eser sahipliği gerçek kişiye bağlanmıştır. Bu nedenle yapay zekâ, 5846 sayılı FSEK anlamında eser sahibi sayılmaz. Uygulamada hak sahipliği, araca yön veren ve özgün katkı sunan insan bakımından değerlendirilir; katkının belgelenmesi bu değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Risk, çıktının üçüncü kişilere ait eserlerle benzerlik taşıyıp taşımadığına ve kullanılan aracın lisans koşullarına bağlıdır. Modellerin telifli eserlerle eğitilmesi, çoğaltma ve işleme hakları bakımından tartışmalıdır. Ticari kullanımda, kullanılan aracın lisans ve kullanım koşullarının incelenmesi, üçüncü kişi haklarının gözetilmesi ve insan katkısının belgelenmesi önerilir. Bu adımlar hukuki riski azaltır.
Telif hakkı ihlali, lisans ve tazminat süreçlerinde CMY Hukuk & Danışmanlık yanınızda.