Ücretin Ödenmemesi ve İş Görmekten Kaçınma Hakkı

İş Görmekten Kaçınma Hakkının Şartları

Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir sebep dışında ödenmeyen işçi, iş görmekten kaçınma hakkını kullanabilir; kişisel kararlarıyla iş akdini fesih hakkı doğmadan çalışmayı bırakabilir. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir; işçilerin kişisel kararlarına dayanan bu kaçınma, sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. İşçi, iş görmekten kaçınma hakkını kullanırken işyerine gelmeme veya görevini kısmen yerine getirmeme şeklinde de davranabilir.

Bu hak kullanılırken işçilerin işyerinde suç niteliği taşıyan tertip veya eylemlerde bulunmaması gerekir; iş görmekten kaçınma kişisel bir karara dayandığı sürece, aynı işyerinde birçok işçi tarafından kullanılsa bile grev sayılmaz. Bu işçilerin çalışmadıkları gerekçesiyle iş sözleşmeleri feshedilemez, yerlerine yeni işçi alınamaz ve bu işler başkalarına yaptırılamaz.

Ödenmeyen Ücret Nedeniyle Fesih

Ücretin ödenmemesi ayrıca işçinin haklı nedenle fesih hakkını da doğurur; işçi bu durumda iş sözleşmesini derhal feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. İş görmekten kaçınma ile fesih hakkı birlikte veya ayrı ayrı kullanılabilir. İşçi, kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı dışında kalan tüm ücret alacaklarını da talep edebilir.

İşveren, ücreti ödemediği sürece işçi, iş akdini feshetmeksizin de iş görmekten kaçınabilir; bu durumda iş ilişkisi devam eder ve işçi daha sonra ücretini talep edebilir. Bu süreçte işçi, işyerindeki sosyal haklarından ve izin günlerinden de yararlanmaya devam eder.

İş Görmekten Kaçınmanın Sonuçları

İş görmekten kaçınan işçinin iş sözleşmesi bu nedenle feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, işin başka işçilere yaptırılması yoluna gidilemez; bu kural işçinin hakkını fiilen kullanabilmesini güvence altına alır. İşveren tarafından bu kurala aykırı şekilde yapılan fesih, geçersiz sayılarak işçinin işe iadesine karar verilebilir.

Bu haktan yararlanan işçinin daha sonra normal çalışmaya dönmesi halinde, kaçınma süresine ilişkin ücret alacağı ile birlikte diğer hakları da saklıdır; işveren bu süreç boyunca işçinin sosyal haklarını kısıtlayamaz. Ücret alacağının gecikmesi halinde işçi ayrıca gecikme faizi talebinde de bulunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İş görmekten kaçınma için ne kadar gecikme gerekir?

Ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir sebep dışında ödenmemiş olması gerekir.

Bu hakkı kullanan işçinin iş sözleşmesi feshedilebilir mi?

Hayır, iş görmekten kaçınan işçinin iş sözleşmesi bu nedenle feshedilemez.

İşçi hem iş görmekten kaçınıp hem de fesih hakkını kullanabilir mi?

Evet, işçi dilerse iş akdini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatı talep edebilir veya iş görmekten kaçınarak iş ilişkisini sürdürebilir.