Trafik cezasına itirazın süresi, başvurulacak merci, indirimli ödemenin etkisi ve sık kullanılan itiraz sebepleri.
Trafik idari para cezasına itiraz süresi 15 gündür ve başvuru sulh ceza mahkemesine yapılır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca idari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
Süre başlangıcı ikiye ayrılır. Ceza yüze karşı kesilmişse (tutanak elden verilmişse) süre tefhim tarihinden; plakaya kesilmiş veya elektronik denetimle tespit edilmişse tebliğ tarihinden başlar. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bu nedenle ilk kontrol edilecek noktadır.
Kanun m. 27/3 uyarınca başvuru, bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ve iki nüsha olarak yapılır. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve ileri sürülen deliller açık şekilde gösterilir (m. 27/4).
Dilekçeye ceza tutanağının örneği, tebliğ zarfı, araç ruhsatı ve varsa aracın o tarihte başkasında olduğunu gösteren belgeler (kira sözleşmesi, satış sözleşmesi, noter devri, otopark kaydı) eklenir. Başvuru harca tabi değildir.
Uygulamada en çok şu sebepler sonuç verir: usulsüz tebligat (tebligatın yapılmadığı veya usule aykırı yapıldığı), araç maliki olmama (ceza tarihinde aracın satılmış veya kiralanmış olması), tutanağın hatalı düzenlenmesi (plaka, tarih, saat, yer veya madde numarasında hata), ölçüm cihazının kalibrasyon belgesinin bulunmaması.
Ayrıca aynı fiilden birden fazla ceza kesilmesi, cezanın yetkisiz personelce düzenlenmesi ve zamanaşımı denetlenmelidir. Kabahatler Kanunu, kabahatin türüne göre soruşturma ve yerine getirme zamanaşımı süreleri öngörür; süresi dolan cezalar tahsil edilemez.
Trafik idari para cezası, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (KTK m. 115); bu süre içinde ödenirse cezadan yüzde 25 indirim yapılır (Kabahatler K. m. 17/6). İndirimli ödeme yapmak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz: 7417 sayılı Kanunla eklenen hüküm uyarınca ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Ancak itiraz için on beş günlük süre ayrıca işler; ödeme bu süreyi uzatmaz.
Bu nedenle iki yol birbirini dışlamaz: itiraz sebebi varsa (usulsüz tebligat, araç maliki olmama, cihaz kalibrasyonu) on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur; indirimden yararlanmak isteyen, cezayı bir aylık süre içinde ödeyerek itirazı da sürdürebilir.
Süre kaçırılırsa ceza kesinleşir ve 6183 sayılı Kanuna göre takip edilir; ödeme yapılmazsa gecikme zammı işler ve haciz uygulanabilir. Mücbir sebep varsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kesinleşmeyi engellemez ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (m. 27/2).
Ceza ile birlikte ehliyete el koyma, araç trafikten men veya sürücü belgesi geri alma gibi bir işlem de yapılmışsa tablo değişir: Kabahatler K. m. 27/8 uyarınca idari yargının görev alanına giren bir karar da verilmişse, para cezasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları da o işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargıda görülür.
Trafik cezasına itiraz dilekçesi verildikten sonra mahkeme önce usul yönünden ön inceleme yapar. Kabahatler Kanunu m. 28/1 uyarınca mahkeme yetkili değilse dosyayı yetkili sulh ceza mahkemesine gönderir; başvurunun süresinde yapılmadığı, kararın sulh cezada incelenebilecek kararlardan olmadığı veya başvuranın buna hakkı bulunmadığı anlaşılırsa başvuruyu reddeder. Bu nedenle dilekçede tebliğ veya tefhim tarihi açıkça yazılmalı, başvuranın ceza muhatabı ya da araç maliki sıfatı belgeyle gösterilmelidir.
Usulden kabul edilen başvuruda dilekçe ilgili kuruma tebliğ edilir ve kurum, m. 28/3 uyarınca on beş gün içinde işlem dosyasının bir örneğiyle birlikte cevap verir. Kurumun gönderdiği tutanak, fotoğraf, ölçüm kaydı ve cihaz belgeleri itirazın asıl sınandığı malzemedir; cevap dilekçesi tebliğ edildiğinde bu belgeler dikkatle incelenmelidir. Mahkeme m. 28/4 uyarınca tarafları dinleyebilir; dinlemeye mazeretsiz gelinmemesi, yoklukta karar verilmesine engel değildir.
Sulh ceza mahkemesinin son kararı da kural olarak denetlenebilir. Kabahatler Kanunu m. 29/1 uyarınca bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir ve itiraz, kararın tebliği tarihinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır. İtiraz dosya üzerinden incelenir; bu nedenle ilk başvuruda ileri sürülmeyen deliller sonradan etkili biçimde sunulamayabilir. Ayrıca aynı kanunda belirli tutarın altındaki cezalara ilişkin kararların kesin olduğu da düzenlendiğinden, itiraz imkânı ceza tutarına göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç 15 gündür. Bu süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (Kabahatler K. m. 27/1).
Sulh ceza mahkemesine, iki nüsha dilekçeyle. Dilekçe bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilebilir; başvuru harca tabi değildir.
Ceza tarihinde aracın malikinin siz olmadığını gösteren noter satış sözleşmesi, kira sözleşmesi veya devir belgesini ekleyerek 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurmalısınız.
Evet. İdari para cezasının ödenmesi, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler K. m. 17/6). İndirim için ödeme bir ay içinde, itiraz ise on beş gün içinde yapılmalıdır.
Mücbir sebep varsa sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir. Bu başvuru kesinleşmeyi engellemez ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
İdari işlemin iptali, tam yargı davası, imar ve idari yaptırım uyuşmazlıklarında CMY Hukuk & Danışmanlık olarak süreçlerinizi yürütüyoruz. Bize ulaşın.