Taşınmaz Haczi ve Tapu Şerhi

Haczin Tapu Siciline Bildirilmesi

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.91 uyarınca taşınmazın haczi ile tasarruf hakkı tahdide uğrar. Hükümdeki 920. madde atfı mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'ne yapılmış olup, bugünkü karşılığı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1010'dur. Sicile kaydedilmek üzere haciz keyfiyeti, hangi meblağ için yapıldığı ve alacaklının adı ile tebliğe yarar adresi icra dairesi tarafından tapu siciline bildirilir ve bu bildirim sicile aynen işlenir. Bu sistem, hem alacaklının teminatını hem de üçüncü kişilerin işlem güvenliğini aynı anda korumayı hedefler.

Alacaklının adresi değişirse, masrafını karşılamak suretiyle yeni adresinin tapuya bildirilmesini icra dairesinden istemesi gerekir, aksi halde tebligatlarda sorun yaşanabilir. Hacze yeni alacaklıların katılması veya haczin kalkması durumları da aynı şekilde tapu siciline bildirilir ve sicil güncel tutulur. Bu bildirim süreci, tapu sicilinin güncelliğini ve işlemlerin sağlıklı yürütülmesini garanti altına alır. Bu bildirim yükümlülüğü, icra dairesinin tapu sicil müdürlüğü ile sürekli iletişim halinde olmasını gerektirir.

Haczin Kapsamı ve El Değiştirme

Taşınmazın haczi, taşınmazın hasılat ve menfaatlerine de sirayet eder. İcra dairesi taşınmazın idare ve işletmesi ile eklentisinin korunması için gerekli tedbirleri alır, taşınmazda kiracı varsa kiraların icra dairesine ödenmesini isteyebilir ve bu ödemeler dosyaya kaydedilir.

Hacizli taşınmazın el değiştirmesi, yani haciz sonrasında satılması veya devredilmesi halinde, kanunda öngörülen özel hükümler uygulanır ve haciz, yeni malikin taşınmazı iktisap etmesine rağmen üzerinde varlığını sürdürür, alıcı taşınmazı haciz yükü ile birlikte devralmış sayılır. Bu kural, alıcının haciz yükünden habersiz şekilde taşınmaz edinmesini önler.

Genel Haciz Kuralıyla İlişkisi

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.85 uyarınca borçlunun taşınır ve taşınmazlarından alacaklının anaparasına, faizine ve masraflarına yetecek miktar haczedilir, bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Taşınmaz haczi de bu ölçülülük ilkesine tabidir ve aşırı haciz yapılması kanunen yasaktır.

Taşınır mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin gibi sınırlı ayni hakkı bulunması ya da malın üçüncü kişi tarafından haczedilmiş olması halinde bu husus haciz tutanağına geçirilir; bu tür mallar ile üçüncü kişi tarafından ihtiyaten haczedilmiş veya istihkak iddia edilmiş malların haczi en sona bırakılır (İİK m.85/2). Bu ölçülülük ilkesi, borçlunun tüm malvarlığının gereksiz yere haczedilmesini engelleyen temel bir güvencedir. Bu denge, hem alacaklının teminatının hem de borçlunun temel haklarının korunmasını sağlar. Devir sırasında ödenecek harcı önceden görmek için tapu harcı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Taşınmaz haczi tapuya nasıl bildirilir?

İcra dairesi haciz keyfiyetini, meblağı ve alacaklının bilgilerini tapu siciline bildirir ve bu husus sicile işlenir.

Hacizli taşınmaz satılabilir mi?

Satılabilir ancak haciz, yeni malikin üzerinde de varlığını sürdürür, alıcı taşınmazı haciz yükü ile devralmış sayılır.

Taşınmaz üzerindeki kira gelirleri de haczin kapsamında mıdır?

Evet, taşınmazın haczi hasılat ve menfaatlerine de sirayet eder. Taşınmaz kiraya verilmişse, bu kapsamdaki gelirin kiracı nezdinde nasıl takip edileceği kira gelirinin haczi sayfasında ayrıca açıklanmıştır. Bu konuda, üzerinde haciz şerhi bulunan bir taşınmazı satın almayı düşünen alıcının karşılaşabileceği riskler hacizli ev satın almak başlığında ayrıca ele alınmıştır.