Estetik amaçlı müdahalelerde hekim, kural olarak belirli bir sonucu taahhüt eder; bu nedenle ilişki, TBK m. 470 anlamında eser sözleşmesi olarak nitelendirilir. Eser sözleşmesinde yüklenici sonucu üstlendiğinden, vaat edilen estetik sonuca ulaşılamaması hâlinde hekimin ve sağlık kuruluşunun sorumluluğu, tedavi amaçlı müdahalelere göre ağırlaşır.
Tedavi amaçlı müdahalelerde hekim özenli çalışmayı borçlanır (vekâlet); estetik müdahalede ise hasta, belirli bir görünüm için sözleşme yapar ve hekim bu sonucu taahhüt eder. TBK m. 470 uyarınca eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi üstlendiği sözleşmedir.
Nitelendirme sonucu değiştirir: vekâlette özen ölçüsü denetlenirken, eserde sonucun sözleşmeye uygun olup olmadığı denetlenir; sonuç ayıplıysa kusur tartışması ikinci plandadır.
Diş estetiği, saç ekimi ve lazer uygulamaları gibi işlemler de aynı esaslara tabidir; belirleyici olan, müdahalenin tedavi zorunluluğuna değil görünüm beklentisine dayanmasıdır.
Zorunluluk taşıyan rekonstrüktif cerrahi ise tedavi amaçlıdır ve vekâlet hükümlerine tabidir; ayrım, müdahalenin amacına göre yapılır.
Burun estetiğinde belirgin asimetri, iz kalmayacağı taahhüdüne rağmen kalıcı iz, beklenen düzelmenin hiç sağlanamaması gibi hâller ayıplı ifa oluşturur.
Hasta; ücretin indirilmesini, düzeltme operasyonunun yapılmasını veya giderilmesi mümkün değilse tazminat isteyebilir; manevi tazminat, görünümdeki bozulmanın yarattığı ıstırabın karşılığı olarak ayrıca gündeme gelir.
Düzeltme operasyonunun başka bir hekimde yaptırılması hâlinde bu bedel de zarar kalemi olarak istenebilir.
Taahhüdün kapsamı, tanıtım ve görsellerle genişleyebilir; kliniğin paylaştığı örnek sonuçlar beklentinin ölçüsü sayılabilir.
Estetik müdahale zorunlu değildir; bu nedenle aydınlatma yükümlülüğü en sıkı biçimde uygulanır: en düşük olasılıklı riskler, iz ve nüks ihtimalleri, birden çok seans gerekebileceği açıkça anlatılmalıdır.
Beklentinin gerçekçi olmayan biçimde yükseltilmesi — retuşlu görseller, abartılı sonuç vaadi — hem aydınlatma eksikliği hem ayıplı ifa iddialarını güçlendirir.
Aydınlatmanın makul süre önce yapılması ve düşünme fırsatı tanınması, estetikte ayrıca aranır.
Öncesi-sonrası fotoğraflar, sözleşme ve fiyat teklifi, mesajlaşmalar ve tanıtım içerikleri, taahhüdün kapsamını gösteren temel delillerdir.
Sonucun ayıplı olup olmadığı bilirkişi incelemesiyle belirlenir; plastik cerrahi uzmanlarından oluşan heyet raporu belirleyicidir.
Fotoğrafların tarihli ve aynı açı-ışık koşullarında olması, ayıp değerlendirmesinde raporun sağlıklı kurulmasını sağlar.
Estetik hizmet tüketici işlemi sayıldığından uyuşmazlıklar kural olarak tüketici mahkemesinde görülür; hizmet bedeline göre tüketici hakem heyeti sınırları da gözetilir.
Ayıplı hizmetten doğan haklar için zamanaşımı süreleri sözleşme hükümlerine göre işler; ayıbın sonradan ortaya çıktığı hâllerde öğrenme tarihi önem kazanır.
Hakem heyeti sınırının altında kalan bedel uyuşmazlıkları için başvuru zorunluluğu gözetilmelidir.
Yurt dışından gelen hastalarda sözleşmenin tarafı, aracı kurum ve klinik ilişkisi karmaşıklaşabilir; taahhüdün kime ait olduğu, tanıtım ve rezervasyon kayıtlarıyla belirlenir.
Zincir kliniklerde operasyonu yapan hekimin değişmesi, sözleşmeye aykırılık oluşturabilir; hastanın hekimi seçme hakkı burada da geçerlidir.
Sosyal medya tanıtımlarındaki abartılı sonuç vaatleri, sağlık mevzuatındaki tanıtım sınırlarını da aşar; bu içerikler davada taahhüt delili olarak kullanılabilir.
Kural olarak evet; estetik müdahale eser sözleşmesi sayıldığından hekim, taahhüt ettiği sonuca ulaşmakla yükümlüdür.
Salt beğenmeme yetmez; vaat edilen sonuca ulaşılamadığı veya ayıplı ifa bulunduğu bilirkişi incelemesiyle saptanırsa maddi ve manevi tazminat istenebilir.
Estetik hizmet tüketici işlemi sayıldığından kural olarak tüketici mahkemesi görevlidir.
Aydınlatma eksikliği, komplikasyon gerçekleştiğinde sorumluluğun hekimde kalması sonucunu doğurur; estetikte aydınlatma en geniş kapsamda aranır.
Öncesi-sonrası fotoğraflar, sözleşme, mesajlaşmalar, tanıtım içerikleri ve bilirkişi raporu.
Malpraktis, hasta hakları ve tazminat süreçlerinde destek için bize ulaşın.